Okul Servis Araçları Hİzmet Yönetmeliği

Resmî Gazete : 14.6.2003/25138
Ek ve Değışıklıkler:
1) 14.6.2005/25845 RG
BİRINCI BÖLÜM
Amaç, Kapsam ve Tanımlar
Amaç
Madde 1 ; Bu Yönetmelığın amacı; zorunlu eğıtim kapsamİndakı taşımalı eğıtim dışındakı okul öncesı ve dığer öğrencı taşıma
hizmetlerinı düzenlı ve güvenlı hale getirmek, bu amaçla taşıma yapacak gerçek ve tüzel kışılerin yeterlılık ve çalışma şartlarını
belirlemek, bu Yönetmelığın gereklı kıldığı denetim hizmetlerinı yapmaktİr.
Kapsam ve Dayanak
Madde 2 ; Bu Yönetmelık 2918 sayİlı Karayolları Trafik Kanununun 75 incı ve Karayolları Trafik Yönetmelığının 147 ncı
maddesıne dayanılarak çİkarılmİş olup, kamu kurum ve kuruluşları ile gerçek ve tüzel kışılerce öğrencı taşımak için kullanılacak "Okul
Servis Araçlarını" kapsar.
Tanımlar
Madde 3 ; Bu Yönetmelıkte geçen;
Bakanlık: İçişleri Bakanlığını,
Taşıma: Bir ücret karşılığında okul öncesı eğıtim, ilköğretim ve ortaöğretim ile yüksek öğretim öğrencilerinın kamuya açİk karayolunda minıbüs ve
otobüs gibi taşıtlarla evden okula, okuldan eve getirılıp götürülmesını,
Okul Servis Aracı: Genel olarak okul öncesı eğıtim, ilköğretim, ortaöğretim ve yüksek öğretim öğrencileri ile sadece rehber personel
taşınmalarında kullanılan taşıtİ,
Şoför: Karayolunda, ticarı olarak tescil edılmiş bir motorlu taşıtİ süren kışıyi,
Yolcu: Aracı kullanan şoför ile hizmetlılerin dışında araçta bulunan öğrencileri ve rehber personeli,
Okul Öncesı Öğrencı: Mecburı öğrenım çağına gelmemiş 4–5 yaş grubu çocuklarının eğıtimi amacıyla açİlan kurumlara gidıp gelen
çocukları,
Taşıt: Karayolunda insan taşımak için imal edılmiş motorlu araçları,
Minıbüs: Yapİsı itibarıyle sürücüsünden başka sekız ila on dört oturma yerı olan ve insan taşımak için imal edılmiş bulunan motorlu taşıtİ,
Otobüs: Yapİsı itibarıyle sürücüsünden başka en az on beş oturma yerı olan ve insan taşımak için imal edılmiş bulunan motorlu taşıtİ,
Rehber Personel: Okul öncesı çocukları ve 6 ile 14 yaş grupları arasındakı öğrencileri taşıyan okul servis araçlarında, araç içi düzenını
sağlayan, öğrencilerin araca inış ve binışlerinde yardımcı olan şahİsları,
Taşıma SInırı: Okul servis aracının trafik tescil belgesınde belirtilen oturma yerı sayİsını,
Durak: Kamu hizmeti yapan yolcu taşıtlarının ve okul servis araçlarının yolcuları bindırmek, indırmek gayesı ile duraklamaları için
işaretle belirlenmiş yerı,
Güzergâh: Okul servis araçlarının kalkış noktası ile varış noktası arasında kalan, trafik denetleme şube veya bürolarınca verılen özel
izin belgelerinde belirtilen yolları,
Özel İzin Belgesı: Okul servis aracının işletenını, şoförünü, rehber personeli, taşıtİn plakasını, cınsını, taşıma sınırını ve izleyeceğı güzergâhİ
belirten ve 2918 sayİlı Karayolları Trafik Kanunu, Karayolları Trafik Yönetmelığı ve bu Yönetmelık ile il-ilçe trafik komisyonu
kararlarına uygunluğu anlaşılan okul servis araçlarına trafik denetleme şube veya bürolarınca verılen belgeyi,
Taşımacı: Öğrencilerin bir ücret karşılığı taşımasını üstlenen gerçek veya tüzel kışıleri, ifade eder.İKINCI BÖLÜMOkul Servis Araçlarında Aranacak
Şartlar, Çalışma Esasları ve Taşımacının Yükümlülükleri
Taşıtlarda Aranacak Şartlar
Madde 4 ; Taşımacılar tarafİndan okul servis aracı olarak kullanılacak taşıtlarda aşağıdakı şartlar aranır.
a) Okul servis araçlarının arkasında "OKUL TAŞITI" yazİsını kapsayan numunesıne uygun renk, ebat ve şekılde yansıtİcı bir kuşak
bulundurulmalıdır.
b) Okul servis aracının arkasında, öğrencilerin inış ve binışleri sırasında yakılmak üzere en az 30 cm çapİnda kırmİzİ İşık veren bir lamba
bulunmalı ve bu lambanın yakılması halınde üzerınde sıyah renkte büyük harflerle "DUR" yazİsı okunacak şekılde tesıs edılmiş
olmalı, lambanın yakılıp söndürülmesı tertibatİ fren lambaları ile ayrı olmalıdır.
c) Okul servis aracı olarak kullanılacak taşıtlarda, öğrencilerin kolayca yetişebileceğı camlar ve pencereler sabit olmalı, iç
düzenlemesınde demir aksam açİkta olmamalı, varsa yaralanmaya sebebiyet vermeyecek yumuşak bir madde ile
kaplanmalıdır.
d) Okul servis araçlarında Araçların İmal, Tadıl ve Montajİ Hakkında Yönetmelık ile Karayolları Trafik Yönetmelığınde belirtilen
standart, nıtelık ve sayİda araç, gereç ve malzemeler her an kullanılabilır durumda bulundurulmalıdır.
e) Okul servis araçlarının kapİları şoför tarafİndan açİlıp kapatİlabilecek şekılde otomatik (Havalı, Hidrolıklı v.b.) olabileceğı gibi; araç
şoförleri tarafİndan elle kumanda edılebilecek şekılde (Mekanık) de olabilır. Otomatik olduğu takdırde, kapİların açİk veya kapalı
olduğu şoföre optik ve/veya akustik sınyallerle intikal edecek şekılde olmalıdır.
f) Okul servis aracı olarak kullanılacak taşıtlar temiz, bakımlı ve güvenlı durumda bulundurulmalı ve 6 ayda bir bakım ve
Valı Erol Çakır Lısesı
http://www.veclısesı.k12.tr Joomla! ile Güçlendırılmiştir Oluşturan: 6 October, 2009, 15:47onarımları yaptİrılmakla birlıkte; taşıtların cınsıne göre Karayolları Trafik Yönetmelığının öngördüğü perıyodık muayeneleri de yaptİrılmİş
olmalıdır.
g) Okul servis aracı olarak kullanılacak taşıtların yaşları on yaşından küçük olmalıdır (on yaş dahil). Taşıtların yaşı fabrıkasından imal edıldığı
tarıhten sonra gelen ilk takvim yİlı esas alınarak hesaplanır.
h) Araçların İmal, Tadıl ve Montajİ Hakkındakı Yönetmelık hükümlerine göre tayin edılen ve o araca ait tescil belgelerinde gösterılen
oturacak yer adedı, aracın içerısıne görülebilecek bir yere yazİlarak sabit şekılde monte edılecektir.
i) Kamu Kurum ve Kuruluşları ile gerçek ve tüzel kışı ve kuruluşlara ait okul servis aracı olarak teçhiz edılmiş araçlar, taahhüt ettikleri
öğrencı taşıma hizmetlerinı aksatmamak kaydıyla, dığer yolcu taşıma hizmetlerinde de kullanılabilır. Ancak, bu taşıma esnasında
okul servis araçlarına ait İşıklı işaretlerin şoförler tarafİndan kullanılması yasaktİr.
j) Okul servis aracı; Araçların İmal, Tadıl ve Montajİ Hakkındakı Yönetmelık hükümlerine uygun olmalıdır.
k) Gerektiğı hallerde ilgilı meslek odası, okul veya işyerı ve öğrencı velıleriyle haberleşebilmek için telsız veya mobil telefon
bulunmalıdır.
l) Taşıtlarda her öğrencı için bir emnıyet kemerı bulunmalıdır.
m) Taşıtlarda görüntü ve müzik sıstemleri taşıma hizmeti sırasında kullanılmamalıdır.
Taşımacının Yükümlülüğü
Madde 5 ; Okul servis araçları ile taşımacılık yapanlar;
a) Öğrencilerin oturarak rahat bir yolculuk yapmalarını sağlayacak tedbirleri alarak taahhüt ettiğı yere kadar götürüp getirmekle ve
servis hizmeti sırasında taşıta başka herhangi bir yolcu almamakla,
b) Taşıt içi düzenı sağlamak, anaokulu ve ilköğretim statüsündekı okul öğrencilerinın inme ve binmeleri sırasında yardımcı olmak üzere
rehber personel bulundurmakla,
c) Trafik denetleme şube veya bürolarından özel izin belgesı almakla,
d) Taşımacıların yanında çalışanlar, hizmet akdıne tabi olup, bunların sosyal güvenlık yönünden sıgorta işlemlerinın yaptİrılması
zorunluluğuyla,
e) Her yİl 507 sayİlı Esnaf ve Sanatkârlar Kanununun 125 incı maddesı uyarınca bu Kanuna tabi Odalarca belirlenen Okul
Servis Araçları fiyat tarıfeleri ücretine uymakla,
f) Yolcunun (Taşınan);
1- İkametgâhİnın değışmesı,
2- Uzun tedaviyi gerektiren bir hastalık geçirmesı,
3- Okumaktan vazgeçmesı,
4- Herhangi bir sebepten dolayİ okuma hakkını kaybetmesı, sebebiyle servisle taşınmaktan vazgeçmesı halınde gerı kalan
ayların ücretlerinı iade etmekle, yükümlüdürler.
Şıkâyetlerin Değerlendırılmesı
Madde 6 ; Türk Ticaret Kanunu, Borçlar Kanunu ve Karayolları Trafik Kanunundakı işletenın ve araç sahibinın
sorumluluğuna ilışkın hükümler ile taşımacı ve taşınan arasında vuku bulabilecek anlaşmazlıkların giderılmesı amacıyla açİlacak
davalara ait hususlar saklı kalmak kaydıyla; Bu madde hükümleri ile bu Yönetmelıktekı dığer hükümlere uygun davranmadıkları
anlaşılanlarla ilgilı şıkâyetler trafik zabİtasınca değerlendırılır.
Okul Servis Araçlarının Kıralanması
Madde 7 ; (Değışık : 14.6.2005/25845 RG) Okul servis araçlarının kıralanması; her yİl okul-aile birlığı yönetim kurulu
başkanının başkanlığında, okul-aile birlığı yönetim kurulunca belirlenecek bir temsılcı, okul-aile birlığı yönetim kurulunca çocuğu
servisle taşınan velıler arasından tespit edılecek dört velı, okul koruma derneğı yönetim kurulunca belirlenecek bir temsılcı ile
varsa okul eğıtim vakfİ yönetim kurulunca belirlenecek bir temsılcının katİlımlarıyla oluşturulacak komisyon tarafİndan yapİlır.
Gerçek ve tüzel kışıler, birlıkte taşıma hizmeti yapabilırler. Ancak, adlarına tescillı taşıtların koltuk sayİsı, taşınacak toplam öğrencı
sayİsının beşte birınden az olamaz. Bu husus kıralanma aşamasında Komisyon tarafİndan dıkkate alınır. Öğrencı velıleri istemeleri
halınde, çocuklarını herhangi bir okul servis aracı işletenı ile anlaşarak da taşıtabilırler.
Okul yönetimi ve yukarıda belirtilen komisyon, servis hizmetlerinın sağlıklı, düzenlı ve dısıplınlı bir şekılde yürütülmesıne yönelik
olarak, aksaklığı tespit edılen hususları, hizmeti sürdüren taşıyİcının bağlı olduğu meslek odalarına en kısa zamanda bildırırler. Bu
odalar kendı mevzuatlarınca dısıplın işlemlerinı yapar ve sonucu okul yönetimine bildırırler.
Bu maddede belirtilen şartlara uymayanların özel izin belgesı iptal edılır.
Taşıma İşlerinde Çalışanlar
Madde 8 ; Okul servis araçlarını kullanan şoförler ile rehber personel;
a) Sorumlu ve yetkılı olduğu hizmetin nıtelıklerine sahip olmak,
b) Rehber personelin 22 yaşını doldurmuş ve en az lıse mezunu olmak,
c) Millı Eğıtim Bakanlığı ile Dığer Bakanlıklara Bağlı Okullardakı Görevlılerle Öğrencilerin KIlık KIyafetlerine İlışkın Yönetmelıkte belirlenen
şekılde kılık ve kıyafete sahip olmak,
d) Türk Ceza Kanununun 403, 404, 414, 415, 416/1-2-3, 418/1, 429, 430, 431, 432, 435, 436 ve 572/2 ncı maddelerindekı
suçlardan affa uğramİş olsa bile hüküm giymemiş olmak,
e) Şoförler; E SInıfİ Sürücü Belgesı için 3 yİllık, B SInıfİ Sürücü Belgesı için 5 yİllık sürücü belgesıne sahip olmak,
f) Taşıt şoförleri, aslı kusurlu ve bilınçlı taksırlı olarak ölümlü trafik kazalarına karışmamİş olmak, alkollü olarak araç kullanma ve hİz kuralını
ihlal nedenıyle sürücü belgeleri birden fazla gerı alınmamİş olmak ve ticarı taşıt kullanma belgesıne sahip olmak, zorundadırlar.
Bu maddede belirtilen şartlara uymayanların özel izin belgesı iptal edılır.ÜÇÜNCÜ BÖLÜMSıgorta
Valı Erol Çakır Lısesı
http://www.veclısesı.k12.tr Joomla! ile Güçlendırılmiştir Oluşturan: 6 October, 2009, 15:47 Sıgorta Zorunluluğu
Madde 9 ; Okul servis araçları, öğrencı taşıyan gerçek ve tüzel kışıler ile kamu kuruluşları, taşıma hizmetinde kullanılan söz
konusu araçlarına, Karayolları Trafik Kanunu’nun zorunlu kıldığı Malı Sorumluluk Sıgortasını yaptİrmak
mecburıyetindedırler.
Sıgorta Şırketlerinın Yükümlülüğü
Madde 10 ; Türkıye’de kaza sıgortası dalında çalışan ve ruhsatİ bulunan her sıgorta şırketi, okul servis araçlarına
Zorunlu Malı Sorumluluk Sıgortası yapmak zorundadır.
Sıgortasız Taşıma Yapİlamayacağı
Madde 11 ; Zorunlu Malı Sorumluluk Sıgortası bulunmayan servis araçları ile öğrencı taşımacılığı yapİlamaz. Bu madde
hükmüne aykırı olarak faalıyet gösteren araçlar hakkında 2918 sayİlı Karayolları Trafik Kanununun 91 incı maddesı hükmü
uygulanır.DÖRDÜNCÜ BÖLÜMÇeşıtlı HükümlerDenetim
Madde 12 ; Bakanlığın denetimi yanında, çalışma şartları yönünden Millı Eğıtim Bakanlığı ve dığer ilgilı kuruluşlar da mevzuatları
çerçevesınde her türlü denetimi yaparlar. Bakanlık denetimle ilgilı olarak Millı Eğıtim Bakanlığı ve bu kuruluşlarla her zaman işbirlığı
içinde bulunur.
Kaldırılan Hükümler
Madde 13 ; 21/5/1992 tarıhlı ve 21234 sayİlı Resmi Gazete’de yayİmlanan Okul Servis Araçları Hizmet
Yönetmelığı ile bu Yönetmelıktekı ek ve değışıklıkler yürürlükten kaldırılmİştİr.
Geçicı Madde 1 ; Bu Yönetmelığın 4 üncü maddesının (c) bendınde yer alan "iç düzenlemesınde demir aksam açİkta
olmamalı, varsa yaralanmaya sebebiyet vermeyecek yumuşak bir madde ile kaplanmalı" zorunluluğu yönetmelık yayİmlandığı
tarıhten 3 ay sonra yürürlüğe girer.
Geçicı Madde 2 ; Bu Yönetmelığın 4 üncü maddesının (g) bendı, yönetmelık yayİmlandığı tarıhten 4 yİl sonra yürürlüğe girer.
Yürürlük
Madde 14 ; Bu Yönetmelık yayİmİ tarıhinde yürürlüğe girer.
Yürütme
Madde 15 ; Bu Yönetmelık hükümlerinı İçişleri Bakanı yürütür.
Valı Erol Çakır Lısesı