Sosyal_Etkinlik Dersi öğretim Proğramı
2009-ANKARA
PROGRAM DANIŞMANLARI
Yrd. Doç. Dr. Mustafa ŞAHİN, Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilgiler Eğitimi
Yrd. Doç. Dr. Vesile YILDIZ, Dokuz Eylül Üniversitesi, Eğitim Programları ve Öğretim
KOMİSYON ÜYELERİ
Cevher BİLGİN Müzik Öğretmeni
Funda BAYDAR İngilizce Öğretmeni
Yeşim GÜLSEVEN Resim Öğretmeni
İsmail YAVAŞ Tarih Öğretmeni
Nuray YILMAZ Edebiyat Öğretmeni
Fazilet YAPICI Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik Uzmanı
Nuray SUNAR Ölçme ve Değerlendirme Uzmanı
KOORDİNASYON
Medine KARAPINAR Ortaöğretim Genel Müdürlüğü,
Program ve Ders Kitapları Şube Müdürü
Hayriye ARGÜN Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı
Program Geliştirme Uzmanı
Mustafa ÇAKAL İzmir Milli Eğitim Müdür Yardımcısı 2
İÇİNDEKİLER
I
TÜRK MİLLİ EĞİTİMİNİN GENEL AMAÇLARI
4
II
GİRİŞ
5
1
Programın Temel Yaklaşımı
6
2
Programın Vizyonu
7
3
Programın Üst Kazanımları
7
4
Programın Yapısı
7
5
Programın Becerileri ve Değerleri
8
6
Programın Öğretim Yöntem ve Teknikleri
8
7
Programın Genel Amaçları
9
8
Programın Uygulamasına İlişkin Açıklamalar
10
9
Etkinlik Örnekleri
12
10
Programda Kullanılan Semboller
15
11
Programın Öğrenme Alanı-Konu ve Sürelere Göre Dağılım Tablosu
16
12
Forma Sayıları
17
III
PROGRAMIN KAZANIMLAR TABLOLARI
18
IV
ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME
27
V
KAYNAKÇA
52
3
I. TÜRK MİLLİ EĞİTİMİNİN GENEL AMAÇLARI
1739 Sayılı Milli Eğitim Temel Kanunu’na göre Türk Milli Eğitiminin Genel Amacı: Türk milletinin bütün bireylerini;
1. Atatürk inkılap ve ilkelerine ve Anayasada ifadesini bulan Atatürk milliyetçiliğine bağlı; Türk milletinin milli, ahlâki, insani, manevi ve kültürel değerlerini benimseyen, koruyan ve geliştiren; ailesini, vatanını, milletini seven ve daima yüceltmeye çalışan; insan haklarına ve Anayasanın başlangıcındaki temel ilkelere dayanan demokratik, lâik ve sosyal bir hukuk devleti olan Türkiye Cumhuriyeti’ne karşı görev ve sorumluluklarını bilen ve bunları davranış hâline getirmiş yurttaşlar olarak yetiştirmek;
2. Beden, zihin, ahlâk, ruh ve duygu bakımlarından dengeli ve sağlıklı şekilde gelişmiş bir kişiliğe ve karaktere, hür ve bilimsel düşünme gücüne, geniş bir dünya görüşüne sahip, insan haklarına saygılı, kişilik ve teşebbüse değer veren, topluma karşı sorumluluk duyan; yapıcı, yaratıcı ve verimli kişiler olarak yetiştirmek;
3. İlgi, istidat ve kabiliyetlerini geliştirerek, gerekli bilgi, beceri, davranışlar ve birlikte iş görme alışkanlığı kazandırmak suretiyle hayata hazırlamak ve onların, kendilerini mutlu kılacak ve toplumun mutluluğuna katkıda bulunacak bir meslek sahibi olmalarını sağlamak;
Böylece, bir yandan Türk vatandaşlarının ve Türk toplumunun refah ve mutluluğunu artırmak; öte yandan milli birlik ve bütünlük içinde iktisadi, sosyal ve kültürel kalkınmayı desteklemek ve hızlandırmak ve nihayet Türk milletini çağdaş uygarlığın yapıcı, yaratıcı seçkin bir ortağı yapmaktır.
4
II. GİRİŞ
Değişen ve gelişen dünyada eğitim, yalnızca bilgi aktarma anlayışının egemen olduğu yapıdan farklı bir hâl almaktadır. Çağdaş toplumlarda birey, içinde bulunduğu çağın koşullarına uyum sağlayacak bilgi ve donanıma sahip olmanın yanında, yaşadığı sorunlara çözüm bulma zorunluluğu ile karşı karşıyadır. Kişilerin ihtiyaçlarıyla toplumun beklentileri arasındaki dengeyi sağlamak için insanlara gerekli bilgi, beceri ve tutumları kazandırmada sosyal duyarlılık bilincinin sosyal etkinliklerle öğretilmesinin büyük bir önemi vardır.
Demokratik, modern toplumlarda eğitimin en önemli amaçlarından birisi, kendisine, çevresindeki kişilere ve doğaya değer veren, yaşadığı toplumun ve dünyanın bir parçası olarak kendine güvenen ve topluma katkıda bulunabilen bir bilince sahip bireyler yetiştirmektir (Kendall, 2003). Böyle bir bilinç kazandırmak ve topluma katkısı olan bireyler yetiştirmek için öğrencilerin okul çağının ilk yıllarından başlayarak toplumsal hayattaki işleyişi kavraması gerekir. Öğrenciler, toplumsal olaylara ilgi duymalı, sorunların farkında olmalı, gerektiğinde hem kendi hem de başkalarının iyiliği için harekete geçebilmelidir. Öğrencilerin ilgi ve ihtiyaçları, yaşadıkları toplumun sosyo-ekonomik durumu, sosyal katılımı etkileyen faktörlerdir. Öğrenci, toplum ve çevre sorunlarına duyarlı olmalı ve çözümüne yönelik sürece katılımda istekli olmalıdır (Güvenç, 1995).
Toplumsal bir varlık olarak insan, çevresine karşı duyarlı olmak durumundadır. Bilindiği üzere toplumda bireylerden birine zarar veren bir olay, diğerlerini de etkiler. Suya attığımız mini bir taşın etkisinin halka halka yayılarak genişlemesi gibi, pozitif veya negatif etki yaratan sosyal hareketler de dalgalar hâlinde büyüyerek yaygınlaşır ve herkesi bir şekilde etkiler (Güvenç, 1999). Yaşanılan dünyaya karşı ne kadar duyarlı olunursa bu duyarlılık olumlu veya olumsuz olarak bize geri dönecektir. Pozitif sorumlu davranışların nasıl geliştiğine dair çok farklı görüşler vardır. Bazı bilim adamları bunun genetik olduğunu savunurken bazı araştırmacılar ise bunun öğrenilen davranışlar olduğunu, özellikle de sosyalleşme süreçleri sonucunda oluştuğunu ifade etmektedirler (Macionis, 2001).
Sosyal katılım becerisi; kendisini ve yakın çevresini etkileyen konularda bilgi sahibi olma, birbirlerinin ihtiyaçlarını karşılamak için insanlar arasındaki ortak ilişkiyi tanıma, bireyler, gruplar ve toplumun ihtiyaçlarını karşılamak için bireyler, gruplar, kurumlar ve sosyal örgütler arasındaki ilişkiyi tanıma, farklı grup ve durumların dinamiklerine uyma, sosyal katılımın gerekli olduğu durumları belirleme, yakın çevresini ve toplumu etkileyen konularda ihtiyaçların karşılanması için fikir üretme, bu fikri çevresindekilere iletme, görüşme, tartışma, planlama, uzlaşma ve eylemde bulunma, lider ya da izleyen olarak gruba, kuruma, sosyal örgütlere ve topluma hizmet etme alt becerilerini içerir (Myers, 1999).
Bir ülkenin eğitim sistemini, toplumsal yapısından soyutlamak olanaksızdır. Eğitimi, okulun duvarları arasında toplumdan etkilenmeden sürdürmek demokrasi ile yönetilen ülkelerde artık geçerli değildir. Bu durum eğitim sistemini toplumla etki alışverişi yapmaya götürür.
Okul çağının ilk yıllarından itibaren, öğrencilerin akademik becerilerinin yanında, sosyal etkinlikler yoluyla sosyal duyarlılık bilinci kazandırmak ve topluma katkısı olan, topluma uyum sağlayan, kendine güvenen, kendini ifade edebilen, yaratıcı düşünen, problem çözebilen bireyler yetiştirmek için ilgi, istek, beceri alanlarına göre yeteneklerini kullanmaları hedeflenmektedir.
5
1. Programın Temel Yaklaşımı
Yapılandırıcı öğrenme; öğrencinin kendi yetenekleri, inançları, tutumları, değer ve tecrübeleriyle elde ettikleri bilgiler aracılığıyla bir karara varma sürecidir. Bu doğrultuda, kalkınma planlarında ve Milli Eğitim Şuralarında sıklıkla, öğretim programlarının, öğrencilerin bilgiye ulaşma yollarını öğrenmelerine, sorun çözme ve karar verme becerilerini geliştirmelerine olanak sağlayacak şekilde yeniden düzenlenmesine ihtiyaç olduğu zaman zaman dile getirilmektedir. Tüm bu ihtiyaçlar doğrultusunda dünyada yaşanan gelişmelere paralel olarak, öğretim programlarında yeni yaklaşımlar dikkati çeker duruma gelmiştir. Bu nedenle bu program bilginin taşıdığı değeri ve bireyin var olan deneyimlerini dikkate alan bir yaklaşımla hazırlanmıştır. Öğrencilerin önceki yaşantıları, öğrenme ve öğretme stilleri, bakış açıları ve hazır bulunuşluk düzeyleri öğrenme sürecine yön veren etmenlerdir.
Böylece öğretim programlarında etkinlik merkezli, bilgi ve beceriyi dengeleyen, öğrencinin kendi yaşantılarını ve bireysel farklılıklarını dikkate alan, çevresiyle etkileşimine olanak sağlayan yeni bir anlayış yaşama geçirilmeye çalışılmaktadır. Öğrenen, hazır bilgilerden faydalanmak yerine araştırarak, sorgulayarak, tartışarak, uygulayarak bilgiye ulaşmanın yöntem ve tekniklerini geliştirecektir. Yapısalcı yaklaşımda öğretmenin kendi donanımından daha ziyade öğrencinin bilişsel bilgisi ve psiko-motor davranışı programın odağına yerleşmektedir.
Başka bir ifadeyle, öğretmenin öğrencileri güdüleyen, tanı koyan, gerektiğinde rehberlik eden, öğrencilerin yararına yeni ve özgün öğretim ortamları hazırlayabilen, öğrenmekten yılmayan sürekli araştıran, sorgulayan vasıflara sahip olması gerekir. Öğretmen her öğrencinin kendi kararını kendisinin oluşturmasına, problemlerini çözmelerine, gerçekçi kararlar almalarına, ilgi ve kapasitelerini en üst düzeyde gerçekleştirmelerine yardımcı olur. Kısacası yapılandırmacı yaklaşım işbirliği ve etkileşimi kolaylaştırıcı tutum ve donanımları önemser.
Sosyal Etkinlik Dersi Öğretim Programı, yapılandırıcı yaklaşım temelinde hazırlanmış olup kazanım ve etkinlik örnekleri oluşturulurken, öğrencilerin ilgi, yetenek ve becerilerini dikkate alarak, yaşadığı toplumu anlayabilen, toplumları bilimsel olarak değerlendirebilen, sosyolojik bakış açısını geliştirebilen bir anlayış dikkate alınmıştır. Bu anlayışın gerçekleşebilmesi için eğitim ve öğretimde önemli bir yere sahip olan ailelerin, öğretmenlerin, idarecilerin, kurumların sivil toplum örgütlerinin, meslek kuruluşlarının yani toplumun bütün kesimlerinin bilgilendirilmesi ve bilinçlendirilmesi gerekir.
Bu çalışmalar sonunda Sosyal Etkinlik Dersi Öğretim Programı öğrencilerin;
•
Atatürk ilkelerine bağlı bireyler olarak yetişmelerini,
•
Topluma ve toplumsal sorunlara duyarlı bireyler olarak yetişmelerini,
•
Yaşadıkları toplumun örf ve âdetleri çerçevesinde ruhsal, ahlaki, sosyal ve kültürel açıdan gelişmelerini,
•
Ulusal kimliğini merkeze alarak evrensel değerleri de benimsemelerini,
•
Fiziksel ve duygusal açıdan sağlıklı ve mutlu bireyler olarak yetişmelerini,
•
Ülkesini seven, çevresini tanıyan, kültürü ve sanatı hakkında bilgi sahibi olan bireyler olarak yetişmelerini,
•
Toplum hizmetinin insan yaşamındaki önemini kavramalarını
hedeflemektedir.
6
2. Programın Vizyonu
Sosyal etkinlik dersi öğretim programının vizyonu, sosyal duyarlılıkları gelişmiş, insan haklarına saygılı, kültür ve sanat bilincini oluşturmuş, paylaşmayı ve özveride bulunmayı kavramış, çevresel konularda duyarlı ve toplumsal hizmet vermede gönüllülük esası gelişmiş bireyler yetiştirmektir.
3.
Programın Üst Kazanımları
•
İletişim becerilerini geliştirme
•
Empati kurma ve kişiler arası etkileşimi geliştirme
•
Yardımlaşma, paylaşım ve işbirliği kazandırma
•
Topluma karşı olumlu anlayış ve tutum geliştirme
•
Çevre ve doğa bilincine sahip olma
•
Kültür ve sanat değerlerini fark etme ve katılma
4.
Programın Yapısı
Sosyal Etkinlik dersi öğretim programı üç öğrenme alanından oluşur.
1.
Sosyal Duyarlılık.
2.
Çevre ve Doğa.
3.
Kültür ve Sanat.
Programın amacına ulaşabilmesi için öğrencilerin, ilgi, istek ve kabiliyetleri doğrultusunda okul içi ya da okul dışı düzenlenen sosyal etkinliklere katılması gerekir. Böylelikle öğrencilerin sosyal duyarlılıkları da artırılmış olur.
Sosyal duyarlılık öğrenme alanı: Bireyin yaşadığı topluma olan sorumluluğunu, başka yaşamların önemsenmesini, çevresindeki bireysel farklılıkları hissetmesini, empati kurabilmesini, aile ve çevresiyle ilişkilerini sağlıklı bir şekilde düzenlemesi için toplumsal hizmette gönüllü olmasını hedefler.
Çevre ve doğa öğrenme alanı: Doğayı sevmeyi ve sevdirmeyi, doğal kaynakların bilinçli kullanılarak gelecek nesillere de kalmasını sağlamayı, dünyada ve yakın çevresinde yaşanan çevre sorunlarına karşı duyarlı olmaları ve bu sorunlarla gönüllü mücadele eden çevreci bireyler olmalarını hedefler.
Kültür ve sanat öğrenme alanı: Toplumun gelişmesinde, kültür ve sanatın yaşamdaki yerini, kendi kültürel değerlerini keşfederek kültür ve sanat eserlerine sahip çıkmasını, bu değerleri koruyup geliştirerek evrenselliğe taşımasını, kültür ve sanat duyarlılığını toplum hizmeti çalışmalarında kullanmasını hedefler.
Her öğrenme alanı etkinlik ve proje çalışmaları ile desteklenmektedir.
Her kazanım için bir (sınıf-okul içi veya okul dışı) etkinlik yapma zorunluluğu vardır. Her ünitenin kazanımları, uluslararası çalışmalar araştırılarak titizlikle saptanmış, seçilen etkinliklerin, gerek öğretmen gerekse öğrenci açısından daha iyi ve kolay anlaşılabilir olması için çaba gösterilmiştir. Etkinlikler fiziki koşul, araç, gereç, toplum ve çevre yapısı, öğrenci potansiyeli göz önünde bulundurularak farklı faaliyetlerle de zenginleştirilebilir. 7
Bu programda:
•
Birlikte çalışma ve iletişim kurma,
•
Çevresinde oluşan değişimlerin farkında olma ve her türlü değişime uyum gösterme,
•
Hayattaki kurallara uymaya ve sorumluluk almaya istekli olma, uygulama kararlılığı gösterme,
•
Toplumsal hizmette gönüllülüğün önemini fark etme hedeflenmektedir.
5. Programın Becerileri ve Değerleri
Sosyal Etkinlik Dersi Öğretim Programı ile öğrencilerde, aşağıdaki beceri ve değerlerin geliştirilmesi amaçlanmaktadır:
Beceriler
•
Empati kurabilme
•
Sosyal ve kültürel katılım
•
İletişim
•
Kişisel farkındalığı geliştirme
•
Mekânı tanıma ve algılama becerisi
•
Kendini ifade etme
•
Eleştirel düşünme
•
Demokratik düşünme
•
Yaratıcı düşünme
•
Araştırma - sorgulama
•
Problem çözme
•
Karar verme
Değerler
•
Dayanışma
•
Sosyal empati
•
Sorumluluk ve yardımseverlik
•
Kültürel mirası yaşatma isteği
•
Çevresel duyarlılık
6. Programın Öğretim Yöntem ve Teknikleri
Öğrenme sürecinde öğrencilerin düşünmelerini, araştırmalarını, sorun çözmelerini ve edindikleri bilgi ve becerilerini yeniden yapılandırıp hayata geçirmelerini destekleyen öğretim yöntem ve teknikler kullanılmalıdır.
Programda: aktif öğrenme, işbirliğine dayalı öğrenme, bağımsız öğrenme, öğrenmeyi öğrenme, sınıf dışında eğitim, proje tabanlı öğrenme, sunuş yoluyla öğrenme,
Öğrencilerin programda belirlenen kazanımları edinebilmeleri için öğretim stratejileri ve öğrenme deneyimleri yapılandırıcı öğrenme yaklaşımıyla yönlendirilmeli, öğrenme ortamları ve öğretim stratejileri yapılandırıcı ve aktif bir öğrenme sürecini yansıtmalıdır.
8
Programla, öğrencilerin bilgileri yapılandırmaları ve yeni bilgiler üretmeleri amaçlanmaktadır.
Programda, öğrenci merkezli öğrenme yaklaşımları dikkate alınmalıdır. Etkinlikler öğrenci merkezli ve öğrenme sürecinde öğrencinin etkin bir rol üstlenmesini sağlayacak şekilde düzenlenmelidir. Çağdaş yöntemlerde öğrenci, öğrenme sürecine aktif olarak katılmaktadır. Öğretmenin rolü, öğrencinin öğrenmesini kolaylaştırmak için ona rehberlik etmek, öğrencinin öğrenim sürecine katılımını sağlamak için gerekli önlemleri almak ve öğrenciyi sürekli güdülemektir (Owyer, http://www.cndp.fr/collecie/pdf/clasbran.pdf).
7.
Programın Genel Amaçları
İnsanın kişisel gelişim ve sosyal iletişim yolculuğunu başarıyla sürdürebilmesi için sosyal etkinlik ve sosyal duyarlılık çalışmalarının önemi büyüktür. Dünyanın hızla geliştiği ve değiştiği günümüzde, araştıran, eleştirel bakış açısına sahip, problemlere çözüm üretebilen, özgür ve yaratıcı düşünen bireylere ihtiyaç duyulmaktadır. Sosyal etkinlik dersi öğrencilerin not kaygısı duymadan, yoğun ders ortamında rahatlamalarını sağlamak amacı ile oluşturulan, yaşamlarının her alanında uzun vadeli donanımlara sahip olmalarını sağlayacaktır.
Ortaöğretim kurumlarında okutulacak olan sosyal etkinlik dersinin amacı, öğrencileri bir bütün olarak eğitmek ve sorumluluk duygularını geliştirmektir. Formal akademik çalışmaların yanında hayattaki pek çok fırsatın da fark edilmesini desteklemektir. Öğrencilerin yaş ve bilgi düzeylerine uygun olarak her türlü toplum ve çevre sorunlarının çözümüne katkı sağlamak amacıyla yaptıkları çalışmaları kapsamaktadır. Sosyal etkinlik dersi, öğrencileri değişik alanlarda, ders içi ve ders dışı uygulamalı çalışmalarla destekleyip, sosyal duyarlılığı olan, çevre ve doğa bilinciyle yoğrulmuş, kültür ve sanat bilinciyle donanmış, üreten ve yenileyen geçmişin değerlerini günümüzle birleştiren bireyler olarak yaşama adım atmalarını sağlamayı amaçlamaktadır.
Bu ders aracılığıyla öğrenciler, yapacakları projeleri takım arkadaşları ile şekillendirerek öğretmen gözetiminde gerçekleştirirler. Bu sayede birlikte çalıştıkları kişilerin hayat görüşlerini oluşturmada katkıda bulunan öğrenciler, kendileri de hayatın çeşitli yönlerini görme olanağı kazanırken toplumsal yarar için paylaşma olgusunu da geliştirirler.
Öğrenciler, bu program dâhilindeki projelerin yapılandırılması ve yürütülmesinde bire bir sorumluluk sahibi oldukları gibi; üstlendikleri projenin her aşamasında rol alırlar. Hayatın içine girip aktif katılımla yaşayarak öğrendikleri için edindikleri bilgiler daha kalıcı olur.
Ortaöğretim kurumları sosyal etkinlik dersi öğretim programını tamamlayan öğrencilerin;
•
Kendilerini tanımaları, kabul etmeleri ve geliştirmeleri,
•
İletişim becerilerini geliştirmeleri,
•
Başkalarını anlamaları, kabul etmeleri ve kişiler arası etkileşim becerilerini geliştirmeleri,
•
Problem çözme yöntemlerini kullanmaları,
•
Yardımlaşma, paylaşım ve işbirliği alışkanlıkları kazanmaları,
•
Topluma karşı olumlu anlayış ve tutum geliştirmeleri,
•
Toplumsal ahlak ve toplumsal hoşgörü bilincini kazanmaları,
9
•
İhtiyaç sahiplerine veya kurumlara yardım ederek sosyal dayanışma bilincini geliştirmeleri,
•
Çevre ve doğa bilincine sahip olmaları,
•
Araştırabilme, düşünebilme, sorun çözebilme, üretebilme yeteneğini geliştirmeleri,
•
Kültür ve sanat değerlerini fark etmeleri ve bu konulara katılmaları beklenmektedir.
Bu amaçla öğrencilere;
•
Kendini tanıma,
•
Doğru iletişim kurma,
•
Bireysel farklılıklara saygılı olma, farklı görüş, düşünce, inanç, anlayış ve kültürel değerleri hoşgörüyle karşılama,
•
Bireysel olarak veya başkalarıyla işbirliği içinde, çevresindeki toplumsal sorunlarla ilgilenme ve bunların çözümüne katkı sağlayacak nitelikte projeler geliştirme ve uygulama,
•
Kendine ve çevresindekilere güven duyma,
•
Grupça yapılan görevleri tamamlamak için istekle çalışma ve gruba karşı sorumluluk duyma,
•
İnsan haklarına ve demokrasi ilkelerine saygılı olma,
•
Serbest zamanlarını etkin ve verimli değerlendirme,
•
Çevreyi ve doğayı koruma bilinciyle hareket etme,
•
Sanatı yaşamına katma gibi tutum, davranış ve beceriler kazandırılmaya çalışılır.
8. Programın Uygulamasına İlişkin Açıklamalar
•
Sosyal etkinlik dersi (teorik ve uygulamalı) seçmeli bir ders olarak okutulur.
•
Sınıfların herhangi birinde bir ders yılı olarak okutulur. Öğrencilerin seçmeli sosyal etkinlik dersini 9. sınıfta almalarının, toplum bilinci oluşturmaları açısında daha sonraki eğitim yaşamlarına olumlu katkısı olacaktır.
•
Sosyal etkinlik dersi ders içi ve ders dışı çalışmalarla (ödev, proje ve toplum hizmeti çalışmaları ile) desteklenmelidir.
•
Her öğrencinin kendine ait ürün dosyası olmalıdır (Sosyal etkinlik proje öneri formu, sosyal etkinlik proje sonuç raporu, sosyal etkinlik proje uygulama takvimi, sosyal etkinlik danışman öğretmen değerlendirme formu, gönüllü veli başvuru formu, veli izin belgesi, sosyal etkinlik değerlendirme formu).
•
Öğrencilere ders yılı sonunda, yaptığı çalışmalarla ilgili (proje vb.) başarı belgesi verilmelidir.
•
Sosyal etkinlik çalışmalarının (proje vb.) imkân varsa tüm okulun öğrencilerine ayrıca diğer çevre okullarda da sunumu yapılmalıdır.
•
Sosyal etkinlik dersi, gerektiği durumlarda sosyal hizmet kurumlarıyla işbirliği yapılarak yürütülmelidir.
•
Programda yer alan toplum hizmeti çalışmaları 2569 sayılı Tebliğler Dergisinde yayınlanan Sosyal Etkinlikler Yönetmeliği ile ilişkilendirilmelidir.
•
Önemli gün ve haftalardan yararlanılarak öğrencilerin ulusal duyarlılığı geliştirilmelidir. Ayrıca, öğrencilerin Türk milletine, Türk bayrağına, milli marşına, vatanına hizmet eden kişilere sevgi, saygı ve takdir duyguları geliştirilmelidir.
•
Öğretmen, öğrencilere ulusal, ahlaki, insani, manevi, kültürel değerler bakımından besleyici; demokratik, laik ve sosyal bir hukuk devleti olan Türkiye Cumhuriyeti’ne karşı görev ve sorumluluklarını yerine getirmede yol gösterici olmalıdır. 10
•
Öğrenme-öğretme etkinliklerinde, farklı ünitelerin birbirleriyle bağlantılı olan kazanımları birlikte ele alınmalıdır.
•
Öğrenme-öğretme etkinliklerinde, kazanımların edinilmesine yardımcı olabilecek uygun görsel, işitsel ve basılı materyallerden yararlanılmalıdır.
•
Etkinlikleri planlarken, bir sonraki haftanın etkinlikleri dikkate alınarak planlama yapılması, öğretmen ve öğrencilerin hazırlığı açısından önemlidir.
•
Kazanımlar dikkate alınarak etkinlikler birkaç hafta olarak planlanabilir.
•
Etkinliklerde öncelikle özgür ve demokratik bir ortam yaratılmalı, her öğrencinin düşüncesine aynı şekilde önem verilmelidir.
•
Bu çalışmalarda, öğrencinin kendini başarılı hissetmesi ve öğretmenin öğrencilerin yaptıklarını yargılamaması çok önemlidir. Ortaya çıkan sonuç olduğu gibi kabul edilmeli, mükemmellik aranmamalıdır. Öğrencilerin kendilerini keşfetmelerine fırsat verilmelidir.
•
Her öğrencinin uygun olduğunda, herhangi bir kuruma yönelik toplum hizmetinde gönüllü olarak çalışması sağlanmalıdır.
•
Sosyal etkinlik dersi öğretim programı diğer ders öğretim programlarıyla ilişkilendirilmiştir.
•
Sosyal etkinlik dersini okutacak öğretmenlere hizmet içi eğitim kursu verilmelidir.
11
9. Etkinlik Örnekleri
ETKİNLİK ÖRNEĞİ-1
DERS: Sosyal Etkinlik
SINIF: Seçmeli Ders
ÖĞRENME ALANI: Sosyal Duyarlılık
KONU: Birey, Aile ve Toplum
BECERİLER: Kişisel farkındalığı geliştirme becerisi, kendini ifade etme becerisi, eleştirel düşünme becerisi, iletişim becerisi, empati kurabilme becerisi, sosyal ve kültürel katılım becerisi, araştırma sorgulama becerisi, bilgi teknolojilerini kullanma becerisi
KAZANIMLAR: Birey, aile ve toplum ilişkilerinin önemini açıklar.
ARAÇ GEREÇLER: İnternet, kâğıt, kalem, karton, poster, boya kalemleri
ÖĞRENME VE ÖĞRETME SÜRECİ:
•
Öğrencilerden öncelikle birey aile ve toplum içindeki sorumluluklarının neler olduğunu tanımlamaları istenir.
•
Öğrenciler ikili-dörtlü gruplar hâlinde “Aile ve Toplum İçindeki Sorumluluklarım” başlıklı bir makale hazırlarlar.
•
Yazılan bu makaleden yararlanılarak her öğrenciden bireyin aile ve toplum içindeki sorumluluklarını tanımlayıcı albüm-kavram haritası-poster veya sınıf gazetesinde bir köşe hazırlaması istenir.
•
Yapılan ürünler sınıfta sergilenir.
DEĞERLENDİRME:
•
Toplumun bir üyesi olarak ben neler yapabilirim?
12
ETKİNLİK ÖRNEĞİ -2
DERS: Sosyal Etkinlik
SINIF: Seçmeli Ders
ÖĞRENME ALANI: Çevre ve Doğa
KONU: Çevre ve Sağlık
BECERİLER: Problem çözme becerisi, karar verme becerisi, yaratıcı düşünme becerisi, araştırma sorgulama becerisi.
KAZANIMLAR: Çevreyi, sağlık açısından sorgular.
ARAÇ GEREÇLER: Dosya, fotoğraf makinesi, kâğıt, kalem.
ÖĞRENME VE ÖĞRETME SÜRECİ:
•
Öğrenciler gruplara ayrılır. Okulda sağlığa uygun olmayan alanların tespiti sağlanır. Bunlar görsel ya da rapor haline getirilerek sınıfta sunulur.
•
Her grup tespit ettiği sağlığa uygun olmayan alanın (bölgenin), sağlığa uygun hâle getirilmesi için yapılacak faaliyetler hakkında, çalışma planları oluşturur.
•
Planlanan çalışmalar hayata geçirilerek elde edilen sonuçlar görsel ya da rapor hâline getirilir.
•
Yaşanan değişim okul dergisi, gazete, vb. yayınlar yolu ile duyurulur.
DEĞERLENDİRME
•
Tespit edilen sağlığa uygun olmayan alanlarda istenilen değişimler yapılabildi mi?
•
Temiz bir doğanın sağlıklı yaşama katkısı nedir?
13
ETKİNLİK ÖRNEĞİ -3
DERS: Sosyal Etkinlik
SINIF: Seçmeli Ders
ÖĞRENME ALANI: Kültür ve Sanat
KONU: Çevremin Farkındayım
BECERİLER: Türkçeyi doğru, güzel ve etkili kullanma, beden dilini kullanma, kişisel farkındalığı geliştirme, kendini ifade etme, karar verme, yaratıcı düşünme, eleştirel düşünme, iletişim, sosyal ve kültürel katılım, araştırma sorgulama, gözlem becerisi, mekânı tanıma ve algılama becerisi.
KAZANIMLAR: Çevresinde bulunan kültür ve sanat eserlerini inceler ve gözlem yapar.
ARAÇ GEREÇLER: Fotoğraf, CD, pano, resim, afiş, slâyt.
ÖĞRENME VE ÖĞRETME SÜRECİ:
•
Kültür ve sanat hakkında sınıfta ön bilgilendirme yapılır.
•
Öğrencilerden, çevrelerinde var olan kültür ve sanat eserleri hakkında konuşmaları istenir.
•
Sınıfta öğrenciler gruplara ayrılarak kültür ve sanat eserlerinin çeşitleri ve özellikleri, zaman içindeki yeri ve önemi, insana ve topluma verdiği mesajların araştırılması istenir.
•
Konu ile ilgili yaptığı araştırma sonuçlarını sınıfta arkadaşlarıyla paylaşır.
•
Araştırdığı kültür ve sanat eserleri ile ilgili efsane ve öyküleri canlandırır.
DEĞERLENDİRME
•
Çevrenizde bulunan kültür ve sanat eserleriyle ilgili duygu ve düşünceleriniz nelerdir?
•
Kültür ve sanat o eserleri toplum için ne ifade eder?
•
Grup değerlendirme formu kullanılabilir.
14
2.8 Programda Kullanılan Semboller