4982 Sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu

Kanun No. 4982 Kabul Tarihi : 9.10.2003
BIRINCI BÖLÜM
Amaç, Kapsam ve Tanimlar
Amaç
MADDE 1.- Bu Kanunun amaci; demokratik ve seffaf yönetimin geregi olan esitlik, tarafsizlik ve
açiklik ilkelerine uygun olarak kisilerin bilgi edinme hakkini kullanmalarina iliskin esas ve usulleri
düzenlemektir.
Kapsam
MADDE 2.- Bu Kanun; kamu kurum ve kuruluslari ile kamu kurumu niteligindeki meslek kuruluslarinin
faaliyetlerinde uygulanir. 1.11.1984 tarihli ve 3071 sayili Dilekçe Hakkinin Kullanilmasina Dair Kanun
hükümleri saklidir.
Tanimlar
MADDE 3.- Bu Kanunda geçen;
a) Kurum ve kurulus: Bu Kanunun 2 nci maddesinde geçen ve kapsama dahil olan bilgi edinme
basvurusu yapilacak bütün makam ve mercileri,
b) Basvuru sahibi: Bu Kanun kapsaminda bilgi edinme hakkini kullanarak kurum ve kuruluslara
basvuran gerçek ve tüzel kisileri,
c) Bilgi: Kurum ve kuruluslarin sahip olduklari kayitlarda yer alan bu Kanun kapsamindaki her
türlü veriyi,
d) Belge: Kurum ve kuruluslarin sahip olduklari bu Kanun kapsamindaki yazili, basili veya
çogaltilmis dosya, evrak, kitap, dergi, brosür, etüt, mektup, program, talimat, kroki, plân,
film, fotograf, teyp ve video kaseti, harita, elektronik ortamda kaydedilen her türlü bilgi, haber
ve veri tasiyicilarini,
e) Bilgi veya belgeye erisim: Istenen bilgi veya belgenin niteligine göre, kurum ve kuruluslarca,
basvuru sahibine söz konusu bilgi veya belgenin bir kopyasinin verilmesini, kopya verilmesinin
mümkün olmadigi hâllerde, basvuru sahibinin bilgi veya belgenin aslini inceleyerek not
almasina veya içerigini görmesine veya isitmesine izin verilmesini,
f) Kurul: Bilgi Edinme Degerlendirme Kurulunu,
Ifade eder.
IKINCI BÖLÜM
Bilgi Edinme Hakki ve Bilgi Verme Yükümlülügü
Bilgi edinme hakki
MADDE 4.- Herkes bilgi edinme hakkina sahiptir.
Türkiye'de ikamet eden yabancilar ile Türkiye'de faaliyette bulunan yabanci tüzel kisiler, isteyecekleri
bilgi kendileriyle veya faaliyet alanlariyla ilgili olmak kaydiyla ve karsiliklilik ilkesi çerçevesinde, bu
Kanun hükümlerinden yararlanirlar. Türkiye'nin taraf oldugu uluslararasi sözlesmelerden dogan hak ve
yükümlülükleri saklidir.
Bilgi verme yükümlülügü
MADDE 5.- Kurum ve kuruluslar, bu Kanunda yer alan istisnalar disindaki her türlü bilgi veya belgeyi
basvuranlarin yararlanmasina sunmak ve bilgi edinme basvurularini etkin, süratli ve dogru
sonuçlandirmak üzere, gerekli idarî ve teknik tedbirleri almakla yükümlüdürler. Bu Kanun yürürlüge
girdigi tarihten itibaren diger kanunlarin bu Kanuna aykiri hükümleri uygulanmaz.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Bilgi Edinme Basvurusu
Basvuru usulü
MADDE 6.- Bilgi edinme basvurusu, basvuru sahibinin adi ve soyadi, imzasi, oturma yeri veya is
adresini, basvuru sahibi tüzel kisi ise tüzel kisinin unvani ve adresi ile yetkili kisinin imzasini ve yetki
belgesini içeren dilekçe ile istenen bilgi veya belgenin bulundugu kurum veya kurulusa yapilir. Bu
basvuru, kisinin kimliginin ve imzasinin veya yazinin kimden neset ettiginin tespitine yarayacak baska
bilgilerin yasal olarak belirlenebilir olmasi kaydiyla elektronik ortamda veya diger iletisim araçlariyla da
yapilabilir. Dilekçede, istenen bilgi veya belgeler açikça belirtilir.
Istenecek bilgi veya belgenin niteligi
MADDE 7.- Bilgi edinme basvurusu, basvurulan kurum ve kuruluslarin ellerinde bulunan veya
görevleri geregi bulunmasi gere ken bilgi veya belgelere iliskin olmalidir.
Kurum ve kuruluslar, ayri veya özel bir çalisma, arastirma, inceleme ya da analiz neticesinde
olusturulabilecek türden bir bilgi veya belge için yapilacak basvurulara olumsuz cevap verebilirler.
Istenen bilgi veya belge, basvurulan kurum ve kurulustan baska bir yerde bulunuyorsa, basvuru
dilekçesi bu kurum ve kurulusa gönderilir ve durum ilgiliye yazili olarak bildirilir.
Yayimlanmis veya kamuya açiklanmis bilgi veya belgeler
MADDE 8.- Kurum ve kuruluslarca yayimlanmis veya yayin, brosür, ilân ve benzeri yollarla kamuya
açiklanmis bilgi veya belgeler, bilgi edinme basvurularina konu olamaz. Ancak, yayimlanmis veya
kamuya açiklanmis bilgi veya belgelerin ne sekilde, ne zaman ve nerede yayimlandigi veya açiklandigi
basvurana bildirilir.
Gizli bilgileri ayirarak bilgi veya belge verme
MADDE 9.- Istenen bilgi veya belgelerde, gizlilik dereceli veya açiklanmasi yasaklanan bilgiler ile
açiklanabilir nitelikte olanlar birlikte bulunuyor ve bunlar birbirlerinden ayrilabiliyorsa, söz konusu bilgi
veya belge, gizlilik dereceli veya açiklanmasi yasaklanan bilgiler çikarildiktan sonra basvuranin
bilgisine sunulur. Ayirma gerekçesi basvurana yazili olarak bildirilir.
Bilgi veya belgeye erisim
MADDE 10.- Kurum ve kuruluslar, basvuru sahibine istenen belgenin onayli bir kopyasini verirler.
Bilgi veya belgenin niteligi geregi kopyasinin verilmesinin mümkün olmadigi veya kopya çikarilmasinin
aslina zarar verecegi hâllerde, kurum ve kuruluslar ilgilinin;
a) Yazili veya basili belgeler için, söz konusu belgenin aslini incelemesi ve not alabilmesini,
b) Ses kaydi seklindeki bilgi veya belgelerde bunlari dinleyebilmesini,
c) Görüntü kaydi seklindeki bilgi veya belgelerde bunlari izleyebilmesini,
Saglarlar.
Bilgi veya belgenin yukarida belirtilenlerden farkli bir sekilde elde edilmesi mümkün ise, belgeye zarar
vermemek kosuluyla bu olanak saglanir.
Basvurunun yapildigi kurum ve kurulus, erisimine olanak sagladigi bilgi veya belgeler için basvuru
sahibinden erisimin gerektirdigi maliyet tutari kadar bir ücreti bütçeye gelir kaydedilmek üzere tahsil
edebilir.
Bilgi veya belgeye erisim süreleri
MADDE 11.- Kurum ve kuruluslar, basvuru üzerine istenen bilgi veya belgeye erisimi onbes is günü
içinde saglarlar. Ancak istenen bilgi veya belgenin, basvurulan kurum ve kurulus içindeki baska bir
birimden saglanmasi; basvuru ile ilgili olarak bir baska kurum ve kurulusun görüsünün alinmasinin
gerekmesi veya basvuru içeriginin birden fazla kurum ve kurulusu ilgilendirmesi durumlarinda bilgi
veya belgeye erisim otuz is günü içinde saglanir. Bu durumda, sürenin uzatilmasi ve bunun gerekçesi
basvuru sahibine yazili olarak ve onbes is günlük sürenin bitiminden önce bildirilir.
10 uncu maddede belirtilen bilgi veya belgelere erisim için gereken maliyet tuta rinin idare tarafindan
basvuru sahibine bildirilmesiyle onbes is günlük süre kesilir. Basvuru sahibi onbes is günü içinde ücreti
ödemezse talebinden vazgeçmis sayilir.
Basvurularin cevaplandirilmasi
MADDE 12.- Kurum ve kuruluslar, bilgi edinme basvurulariyla ilgili cevaplarini yazili olarak veya
elektronik ortamda basvuru sahibine bildirirler. Basvurunun reddedilmesi hâlinde bu kararin gerekçesi
ve buna karsi basvuru yollari belirtilir.
Itiraz usulü
MADDE 13.- Bilgi edinme istemi 16 ve 17 nci maddelerd e öngörülen sebeplerle reddedilen basvuru
sahibi, yargi yoluna basvurmadan önce kararin tebliginden itibaren onbes gün içinde Kurula itiraz
edebilir. Kurul, bu konudaki kararini otuz is günü içinde verir. Kurum ve kuruluslar, Kurulun istedigi
her türlü bilgi veya belgeyi onbes is günü içinde vermekle yükümlüdürler. Kurula itiraz, basvuru
sahibinin idarî yargiya basvurma süresini durdurur.
Bilgi Edinme Degerlendirme Kurulu
MADDE 14.- Bilgi edinme basvurusuyla ilgili yapilacak itirazlar üzerine, 16 ve 17 nci maddelerde
öngörülen sebeplere dayanilarak verilen kararlari incelemek ve kurum ve kuruluslar için bilgi edinme
hakkinin kullanilmasina iliskin olarak kararlar vermek üzere; Bilgi Edinme Degerlendirme Kurulu
olusturulmustur.
Kurul; birer üyesi Yargitay ve Danistay genel kurullarinin kendi kurumlari içinden önerecekleri ikiser
aday, birer üyesi ceza hukuku, idare hukuku ve anayasa hukuku alanlarinda profesör veya doçent
unvanina sahip kisiler, bir üyesi Türkiye Barolar Birliginin baro baskani seçilme yeterliligine sahip
kisiler içinden gösterecegi iki aday, iki üyesi en az genel müdür düzeyinde görev yapmakta olanlar ve
bir üyesi de Adalet Bakaninin önerisi üzerine bu Bakanlikta idarî görevlerde çalisan hâkimler arasindan
Bakanlar Kurulunca seçilecek dokuz üyeden olusur.
Kurul üyeligine önerilen adaylarin muvafakatlari aranir.
Kurul Baskani, kurul üyelerince kendi aralarindan seçilir.
Kurul, en az ayda bir defa veya ihtiyaç duyuldugu her zaman Baskanin çagrisi üzerine toplanir.
Kurul üyelerinin göre v süreleri dört yildir. Görev süresi sona erenler yeniden seçilebilirler. Görev süresi
dolmadan görevinden ayrilan üyenin yerine ayni usule göre seçilen üye, yerine seçildigi üyenin görev
süresini tamamlar. Yeni seçilen Kurul göreve baslayincaya kadar önce ki Kurul görevine devam eder.
Kurul üyelerine 10.2.1954 tarihli ve 6245 sayili Harcirah Kanunu hükümleri sakli kalmak kaydiyla fiilen
görev yaptiklari her gün için uhdesinde kamu görevi bulunanlara (1000), uhdesinde kamu görevi
bulunmayanlara ise (2000) gösterge rakaminin memur aylik katsayisi ile çarpimi sonucu bulunacak
miktarda huzur hakki ödenir. Bu ödemelerde damga vergisi hariç herhangi bir kesinti yapilmaz.
Kurul, belirleyecegi konularda komisyonlar ve çalisma gruplari kurabilir; ayrica gerekli gördügü
takdirde, ilgili bakanlik ile diger kurum ve kuruluslarin ve sivil toplum örgütlerinin temsilcilerini bilgi
almak üzere toplantilarina katilmaya davet edebilir.
Kurulun sekretarya hizmetleri Basbakanlik tarafindan yerine getirilir.
Kurulun görev ve çalismalarina iliskin esas ve usuller Basbakanlikça hazirlanarak yürürlüge konulacak
bir yönetmelikle düzenlenir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Bilgi Edinme Hakkinin Sinirlari
Yargi denetimi disinda kalan islemler
MADDE 15.- Yargi denetimi disinda kalan idarî islemlerden kisinin çalisma hayatini ve mesleki
onurunu etkileyecek nitelikte olanlar, bu Kanun kapsamina dahildir. Bu sekilde saglanan bilgi edinme
hakki islemin yargi denetimine açilmasi sonucunu dogurmaz.
Devlet sirrina iliskin bilgi veya belgeler
MADDE 16.- Açiklanmasi hâlinde Devletin emniyetine, dis iliskilerine, millî savunmasina ve millî
güvenligine açikça zarar verecek ve niteligi itibariyla Devlet sirri olan gizlilik dereceli bilgi veya
belgeler, bilgi edinme hakki kapsami disindadir.
Ülkenin ekonomik çikarlarina iliskin bilgi veya belgeler
MADDE 17.- Açiklanmasi ya da zamanindan önce açiklanmasi hâlinde, ülkenin ekonomik çikarlarina
zarar verecek veya haksiz rekabet ve kazanca sebep olacak bilgi veya belgeler, bu Kanun kapsami
disindadir.
Istihbarata iliskin bilgi veya belgeler
MADDE 18.- Sivil ve askerî istihbarat birimlerinin görev ve faaliyetlerine iliskin bilgi veya belgeler, bu
Kanun kapsami disindadir. Ancak, bu bilgi ve belgeler kisilerin çalisma hayatini ve meslek onurunu
etkileyecek nite likte ise, istihbarata iliskin bilgi ve belgeler bilgi edinme hakki kapsami içindedir.
Idarî sorusturmaya iliskin bilgi veya belgeler
MADDE 19.- Kurum ve kuruluslarin yetkili birimlerince yürütülen idarî sorusturmalarla ilgili olup,
açiklanmasi veya zamanindan önce açiklanmasi hâlinde;
a) Kisilerin özel hayatina açikça haksiz müdahale sonucunu doguracak,
b) Kisilerin veya sorusturmayi yürüten görevlilerin hayatini ya da güvenligini tehlikeye sokacak,
c) Sorusturmanin güvenligini tehlikeye düsürecek,
d) Gizli kalmasi gereken bilgi kaynaginin açiga çikmasina neden olacak veya sorusturma ile ilgili
benzeri bilgi ve bilgi kaynaklarinin temin edilmesini güçlestirecek,
Bilgi veya belgeler, bu Kanun kapsami disindadir.
Adlî sorusturma ve kovusturmaya iliskin bilgi veya belgeler
MADDE 20.- Açiklanmasi veya zamanindan önce açiklanmasi hâlinde;
a) Suç islenmesine yol açacak,
b) Suçlarin önlenmesi ve sorusturulmasi ya da suçlularin kanunî yollarla yakalanip
kovusturulmasini tehlikeye düsürecek,
c) Yargilama görevinin geregince yerine getirilmesini engelleyecek,
d) Hakkinda dava açilmis bir kisinin adil yargilanma hakkini ihlâl edecek,
nitelikteki bilgi veya belgeler, bu Kanun kapsami disindadir.
4.4.1929 tarihli ve 1412 sayili Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu, 18.6.1927 tarihli ve 1086 sayili
Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu, 6.1.1982 tarihli ve 2577 sayili Idari Yargilama Usulü Kanunu ve
diger özel kanun hükümleri saklidir.
Özel hayatin gizliligi
MADDE 21.- Kisinin izin verdigi hâller sakli kalmak üzere, özel hayatin gizliligi kapsaminda,
açiklanmasi hâlinde kisinin saglik bilgileri ile özel ve aile hayatina, seref ve haysiyetine, meslekî ve
ekonomik degerlerine haksiz müdahale olusturacak bilgi veya belgeler, bilgi edinme hakki kapsami
disindadir.
Kamu yararinin gerektirdigi hâllerde, kisisel bilgi veya belgeler, kurum ve kuruluslar tarafindan, ilgili
kisiye en az yedi gün önceden haber verilerek yazili rizasi alinmak kosuluyla açiklanabilir.
Haberlesmenin gizliligi
MADDE 22.- Haberlesmenin gizliligi esasini ihlâl edecek bilgi veya belgeler, bu Kanun kapsami
disindadir.
Ticarî sir
MADDE 23.- Kanunlarda ticarî sir olarak nitelenen bilgi veya belgeler ile, kurum ve kuruluslar
tarafindan gerçek veya tüzel kisilerden gizli kalmasi kaydiyla saglanan ticarî ve malî bilgiler, bu Kanun
kapsami disindadir.
Fikir ve sanat eserleri
MADDE 24.- Fikir ve sanat eserlerine iliskin olarak yapilacak bilgi edinme basvurulari hakkinda ilgili
kanun hükümleri uygulanir.
Kurum içi düzenlemeler
MADDE 25.- Kurum ve kuruluslarin, kamuoyunu ilgilendirmeyen ve sadece kendi personeli ile kurum
içi uygulamalarina iliskin düzenlemeler hakkindaki bilgi veya belgeler, bilgi edinme hakkinin kapsami
disindadir. Ancak, söz konusu düzenlemeden etkilenen kurum çalisanlarinin bilgi edinme haklari
saklidir.
Kurum içi görüs, bilgi notu ve tavsiyeler
MADDE 26.- Kurum ve kuruluslarin faaliyetlerini yürütmek üzere, elde ettikleri görüs, bilgi notu, teklif
ve tavsiye niteligindeki bilgi veya belgeler, kurum ve kurulus tarafindan aksi kararlastirilmadikça bilgi
edinme hakki kapsamindadir.
Bilimsel, kültürel, istatistik, teknik, tibbî, malî, hukukî ve benzeri uzmanlik alanlarinda yasal olarak
görüs verme yükümlülügü bulunan kisi, birim ya da kurumlarin görüsleri, kurum ve kuruluslarin
alacaklari kararlara esas teskil etmesi kaydiyla bilgi edinme istemlerine açiktir.
Tavsiye ve mütalaa talepleri
MADDE 27.- Tavsiye ve mütalaa talepleri bu Kanun kapsami disindadir.
Gizliligi kaldirilan bilgi veya belgeler
MADDE 28.- Gizliligi kaldirilmis olan bilgi veya belgeler, bu Kanunda belirtilen diger istisnalar
kapsamina girmiyor ise, bilgi edinme basvurularina açik hâle gelir.
BESINCI BÖLÜM
Çesitli ve Son Hükümler
Ceza hükümleri
MADDE 29.- Bu Kanunun uygulanmasinda ihmâli, kusuru veya kasti bulunan memurlar ve diger kamu
görevlileri hakkinda, isledikleri fiillerin genel hükümler çerçevesinde ceza kovusturmasi gerektirmesi
hususu sakli kalmak kaydiyla, tâbi olduklari mevzuatta yer alan disiplin cezalari uygulanir. Bu Kanunla
erisilen bilgi ve belgeler ticarî amaçla çogaltilamaz ve kullanilamaz.
Rapor düzenlenmesi
MADDE 30.- Kurum ve kuruluslar, bir önceki yila ait olmak üzere;
a) Kendilerine yapilan bilgi edinme basvurularinin sayisini,
b) Olumlu cevaplanarak bilgi veya belgelere erisim saglanan basvuru sayisini,
c) Reddedilen basvuru sayisi ve bunlarin dagilimini gösterir istatistik bilgileri,
d) Gizli ya da sir niteligindeki bilgiler çikarilarak ya da bu nitelikteki bilgiler ayrilarak bilgi veya
belgelere erisim saglanan basvuru sayisini,
e) Basvurunun reddedilmesi üzerine itiraz edilen basvuru sayisi ile bunlarin sonuçlarini,
gösterir bir rapor hazirlayarak, bu raporlari her yil Subat ayinin sonuna kadar Bilgi Edinme
Degerlendirme Kuruluna gönderirler. Bagli, ilgili ve iliskili kamu kurum ve kuruluslari raporlarini bagli,
ilgili ya da iliskili olduklari bakanlik vasitasiyla iletirler. Kurul, hazirlayacagi genel raporu, söz konusu
kurum ve kuruluslarin raporlari ile birlikte her yil Nisan ayinin sonuna kadar Türkiye Büyük Millet
Meclisine gönderir. Bu raporlar takip eden iki ay içinde Türkiye Büyük Millet Meclisi Baskanliginca
kamuoyuna açiklanir.
Yönetmelik
MADDE 31.- Bu Kanunun uygulanmasi ile ilgili esas ve usullerin belirlenmesine iliskin yönetmelik,
Kanunun yayimini takip eden alti ay içinde Basbakanlik tarafindan hazirlanarak Bakanlar Kurulunca
yürürlüge konulur.
Yürürlük
MADDE 32.- Bu Kanun yayimi tarihinden itibaren alti ay sonra yürürlüge girer.
Yürütme
MADDE 33.- Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.