5442 Sayılı İl İdaresi Kanunu

Kanun Numarası: 5442
Kabul Tarihi: 10/06/1949
Yayımlandığı Resmi Gazete Tarihi: 18/06/1949
Yayımlandığı Resmi Gazete Sayısı: 7236
BÖLÜM I: MÜLKİ İDARE BÖLÜMLERİNİN KURULUŞLARI
Madde 1 - (Değişik madde: 12/05/1964 - 469/1 md.)
Türkiye, merkezi idare kuruluşu bakımından coğrafya durumuna, iktisadi şartlara ve kamu
hizmetlerinin gereklerine göre illere; iller ilçelere ve ilçeler de bucaklara bölünmüştür.
Madde 2 - İl, ilçe ve bucak kurulması, kaldırılması, adlarının, bağlılıklarının, merkez ve sınırlarının
belirtilmesi ve değiştirilmesi aşağıda gösterilen şekilde yapılır:
A) İl ve ilçe kurulması, kaldırılması, merkezlerinin belirtilmesi, adlarının değiştirilmesi, bir ilçenin
başka bir İl'e bağlanması kanun ile;
B) Bucak kurulması, kaldırılması, merkezinin belirtilmesi, il ilçe ve bucak sınırlarının ve bucak
adlarının değiştirilmesi bir köyün veya kasabanın veya bucağın başka bir il ve ilçeye bağlanması,
mühim mevki ve tabii arazi adlarının değiştirilmesi İçişleri Bakanlığının kararı ve Cumhurbaşkanının
tasdiki ile;
C) Yeniden köy kurulması veya yerinin değiştirilmesi Bayındırlık ve Sağlık ve Sosyal Yardım
Bakanlıklarının mütalaası alınmak suretiyle;
Ç) Köy ve kasabaların aynı ilçe içinde bir bucaktan başka bir bucağa bağlanması, köy adlarının
değiştirilmesi, köylerin birleştirilmesi ve ayrılması, bir köy, mahalle veya semtin o köyden ayrılıp başka
bir köy ile birleştirilmesi İçişleri Bakanlığının tasvibiyle yapılır.
D) ( Değişik bent: 11/05/1959 - 7267/1 md.) Kaza kurulmasında ve kaldırılmasında, bir kazanın
başka bir vilayete bağlanmasında ve merkezinin belirtilmesinde, sınırlarının değiştirilmesinde ve (B, C,
Ç) fıkralarında yazılı hallerde ilgili vilayetler idare heyetleriyle umumi meclislerinin mütalaaları alınır.
Ancak; Türkçe olmayan ve iltibasa meydan veren köy adları, alakadar Vilayet Daimi Encümeninin
mütalaası alındıktan sonra, en kısa zamanda Dahiliye Vekaletince değiştirilir.
E) İllere, ilçelere, bucaklara, merkez yapılan şehir, kasaba veya köyün adı verilir. Şu Kadar ki,
bunların coğrafi veya tarihi bir sanı varsa o da isim olarak verilebilir.
BÖLÜM II: İL İDARESİ
Madde 3 - (Değişik madde: 12/05/1964 - 469/1 md.)
İllerin idaresi yetki genişliği esasına dayanır.
İllerde genel idare teşkilatı il, ilçe ve bucak bölümlerine uygun olarak düzenlenir.
Belli kamu hizmetlerinin görülmesi amacı ile, birden çok ili içine alan çevrede, bu hizmetler için yetki
genişliğine sahip kuruluşlar meydana getirilebilir.
Madde 4 - İl genel idaresinin başı ve mercii validir. Bakanlıkların kuruluş kanunlarına göre illerde
lüzumu kadar teşkilat bulunur. Bu teşkilatın her birinin başında bulunanlar il idare şube başkanlarıdır.
Bunların emri altında çalışanlar ilin ikinci derecede memurlarıdır. Bu teşkilat valinin emri altındadır.
Hakimler Kanunu ile İcra ve İflas Kanununda yazılı yargıç, Cumhuriyet savcısı ve yargıç sınıfında
bulunanlarla bu kanunlarda yazılı adalet memurları, askeri birlikler, askeri fabrika ve müesseseler,
askerlik daire ve şubeleri bu madde hükmünden müstesnadır
Madde 5 - İllerde, valilerin tayin ve tesbit ettiği işlerde yardımcılığını ve valinin bulunmadığı
zamanlarda vekilliğini yapmak üzere vali muavinleri bulunur. Valiliğin yazı işlerinin düzenlenmesinden
de vali muavini sorumludur.
Vali muavini, en az altı yıl kaymakamlıkta bulunmuş ve bu hizmetin iki yılını doğuda geçirmiş
olanlardan tayin edilir.
I - İL MEMURLARININ TAYİN USULÜ
Madde 6 - Valiler, İçişleri Bakanlığının inhası, Bakanlar Kurulunun kararı ve Cumhurbaşkanının
tasdiki ile tayin olunurlar. Vali tayininde 3656 sayılı kanun hükümleri cari değildir.
Valiler, lüzumunda tayinlerindeki usule göre kadro aylığı ile merkez emrine alınarak İçişleri
Bakanının tensip edeceği işelerde görevlendirilebilirler.
Madde 7 - Vali muavinleriyle hukuk işleri müdürleri, il idare şube başkanları ve bulunan yerlerde il
ve bölge muhakemat müdürleri ve Hazine avukatları valilerin mütalaası alınarak Bakanlık veya
tüzelkişiliği haiz genel müdürlüklerin teşkilat kanunlarındaki hükümlere göre tayin edilirler.
Madde 8 - Yetiştirme ve ikmal kaynakları Bakanlıklar veya tüzel kişiliği haiz genel müdürlüklere
bağlı olup il genel teşkilatı içinde birden fazla istihdam yerleri bulunan meslek, fen ve uzmanlık
kadrolarına dahil görevlerden :
A) İlçe idare şube başkanı sıfatını haiz olanlarla il merkezinde Devlet gelir, giderlerinin ve mallarının
tahakkuk, tahsil, ödeme ve idaresiyle ilgili ikinci derecedeki müdürler, şube şefleri ve kontrol
memurları, nakit muhasipleriyle, lise, orta ve o derecelerdeki okul müdür ve öğretmenleri, hastaneler
mütehassıs hekimleri, Bakanlıklar veya tüzelkişiliği haiz genel müdürlükler tarafından tayin edilirler.
B) Bunun dışında kalan bütün memurlar Bakanlıklar veya tüzelkişiliği haiz genel müdürlükler
tarafından valilik emrine tayin edilerek il idare şube başkanının inhası üzerine valiler tarafından
istihdam yerleri tesbit olunur;
C) Yukardaki fıkralarda yazılı bütün memurların lüzumu halinde il içinde nakil ve tahvilleri mensup
olduğu il idare şube başkanlarının inhası üzerine valiler tarafından icra edilmekle beraber mensup
oldukları Bakanlıklar veya genel müdürlüklere sebepleriyle bildirilir.
Yukarda (A, B) fıkraları dışında kalan il merkez teşkilatına bağlı memurlar ilgili idare şube
başkanının inhası ile valiler tarafından tayin, nakil ve tahvil olunurlar.
Tayin, nakil ve tahviller için gereken yolluk ödenekleri bütçe yılı başında ilgili Bakanlık veya genel
müdürlüklerce valiler emrine gönderilir.
II - VALİLERİN HUKUKİ DURUMLARI, GÖREV VE YETKİLERİ
Madde 9 - Vali, ilde Devletin ve Hükümetin temsilcisi ve ayrı ayrı her Bakanın mümessili ve bunların
idari ve siyasi yürütme vasıtasıdır.
Bu sıfatla :
A) Valiler, ilin genel idaresinden her Bakana karşı ayrı ayrı sorumludur. Bakanlar, Bakanlıklarına ait
işleri için valilere re'sen emir ve talimat verirler. Bakanlar, valiler hakkında Bakanlar Kuruluna taltif ve
tecziye teklifinde bulunabilirler.
B) Bakanlıklar ve tüzelkişiliği haiz genel müdürlükler, il genel idare teşkilatına ait bütün işleri
doğrudan doğruya valiliklere yazarlar. Valilikler de illere ait işler için ilgili Bakanlık veya tüzelkişiliği haiz
genel müdürlüklerle doğrudan doğruya muhaberede bulunurlar. Ancak valiler hesabata ve teknik
hususlara ait işlerde idare şube başkanlarına vali adına imza yetkisi verebilirler.
C) Vali, kanun, tüzük, yönetmelik ve Hükümet kararlarının neşir ve ilanını ve uygulanmasını
sağlamak ve Bakanlıkların talimat ve emirlerini yürütmekle ödevlidir. Bu işlerin gerçekleştirilmesi için
gereken bütün tedbirleri almıya yetkilidir.
Ç) Kanun, tüzük, yönetmelik ve Hükümet kararlarının verdiği yetkiyi kullanmak ve bunların yüklediği
ödevleri yerine getirmek için valiler genel emirler çıkarabilir ve bunları ilan ederler.
D) Vali, dördüncü maddenin son fıkrasında belirtilen adli ve askeri teşkilat dışında kalan bütün
Devlet daire, müessese ve işletmelerini, özel işyerlerini, özel idare, belediye köy idareleriyle bunlara
bağlı tekmil müesseseleri denetler, teftiş eder.
Bu denetleme ve teftişi Bakanlık veya genel müdürlük müfettişleriyle veya bu dairelerin amir ve
memurlariyle de yaptırabilir.
E) İlin her yönden genel idare ve genel gidişini düzenlemek ve denetlemekten sorumludur.
F) Vali, ilde teşkilatı veya görevli memuru bulunmıyan işlerin yürütülmesini, bu işlerin görülmesiyle
yakın ilgisi bulunan her hangi bir idare şube veya daire başkanından istiyebilir. Bu suretle verilen işlerin
yapılması mecburidir.
G) Vali, il içindeki idare ve müesseselerde çalışan uzman veya fen kollarına dahil memur ve
müstahdemlerden asli vazifelerine halel getirmemek şartiyle ilin genel ve mahalli hizmetlerine müteallik
işlerin görülmesini istiyebilir. Bu memurlar verilen işleri yapmakla ödevlidirler. Vali, keyfiyetten ilgili
Bakanlığa ve tüzelkişiliği haiz genel müdürlüğe bilgi verir.
H) Vali, Devlet gelirlerinin tahakkuk ve tahsilini ve ödeme işlerinin muntazam bir şekilde yapılmasını
ve gelir kaynaklarının gelişmesini sağlamak için tedbirler alır ve uygular, lüzumunda bu maksatla ilgili
Bakanlıklara ve genel müdürlüklere tekliflerde bulunur.
İ) Vali, Devlet, il, belediye, köy ve diğer kamu tüzelkişiliklerine ait genel ve özel mülklerin yangın ve
benzeri tehlikelere karşı korunmasını, iyi halde tutulmasını, değerlenmesini ve iyi halde idaresini
sağlıyacak tedbirlerin uygulanmasını ilgililerden ister ve denetler.
J) Vali, il, ilçe, bucak merkezlerinde ve çevrelerinde kiralı, kirasız binalarda vazife gören bütün
Devlet dairelerini mahallin hizmet şartlarına ve Hazine menfaatine en uygun şekilde bir veya birkaç
binada toplamak üzere gereken tedbirleri aldırır ve uygulanmasını denetler.
K) Vali, Cumhuriyet Bayramında ilde yapılacak resmi törenlere başkanlık yapar ve tebrikleri kabul
eder.
Madde 10 - A) (Mülga fıkra: 14/07/2004 - 5219 S.K./5.mad) *1*
B) Vali, ceza ve tevkif evlerinin muhafazasını ve Cumhuriyet savcısiyle birlikte hükümlü ve
tutukluların sağlık şartlarını gözetim ve denetimi altında bulundurur.
C) Valilerce talep vukuunda adli sicile geçen kayıtların neticeleri Cumhuriyet savcılarınca valilere
verilir.
D) (Mülga fıkra: 14/07/2004 - 5219 S.K./5.mad) *1*
E) Vali, lüzumu halinde Ceza Muhakemeleri Usulü Kanununun 156 ncı maddesinde yazılı yetkileri
kullanmaları hususunda adli kolluk üst ve astlarına emirler verebilir.
Madde 11 - A) Vali, il sınırları içinde bulunan genel ve özel bütün kolluk kuvvet ve teşkilatının
amiridir. Suç işlenmesini önlemek, kamu düzen ve güvenini korumak için gereken tedbirleri alır. Bu
maksatla Devletin genel ve özel kolluk kuvvetlerini istihdam eder, bu teşkilat amir ve memurları vali
tarafından verilen emirleri derhal yerine getirmekle yükümlüdür.
B) Memleketin sınır ve kıyı emniyetini ve sınır ve kıyı emniyetiyle ilgili bütün işleri, yürürlükte
bulunan hükümlere göre sağlar ve yürütür.
C) İl sınırları içinde huzur ve güvenliğin, kişi dokunulmazlığının, tasarrufa müteallik emniyetin, kamu
esenliğinin sağlanması ve önleyici kolluk yetkisi valinin ödev ve görevlerindendir.
Bunları sağlamak için vali gereken karar ve tedbirleri alır. Bu hususta alınan ve ilan olunan karar ve
tedbirlere uymıyanlar hakkında 66 ncı madde hükmü uygulanır.
Ç) Jandarma, polis, gümrük muhafaza ve diğer özel kolluk kuvvetlerinin bütün ast ve üstlerinin il
içine münhasır olmak üzere geçici veya sürekli olarak vali tarafından yerleri değiştirilebilir ve bundan
hemen İçişleri, Gümrük ve Tekel Bakanlıklarına bilgi verir.
D) (Değişik bent: 29/08/1996 - 4178/1 md.) Valiler, ilde çıkabilecek veya çıkan olayların, emrindeki
kuvvetlerle önlenmesini mümkün görmedikleri veya önleyemedikleri; aldıkları tedbirlerin bu kuvvetlerle
uygulanmasını mümkün görmedikleri veya uygulayamadıkları takdirde, diğer illerin kolluk kuvvetleriyle
bu iş için tahsis edilen diğer kuvvetlerden yararlanmak amacıyla, İçişleri Bakanlığından ve gerekirse
Jandarma Genel Komutanlığının veya Kara Kuvvetleri Komutanlığının sınır birlikleri dahil olmak üzere
en yakın kara, deniz ve hava birlik komutanlığından mümkün olan en hızlı vasıtalar ile müracaat
ederek yardım isterler. Bu durumlarda ihtiyaç duyulan kuvvetlerin İçişleri Bakanlığından veya askeri
birliklerden veya her iki makamdan talep edilmesi hususu, yardım talebinde bulunan vali tarafından
takdir edilir.
Valinin yaptığı yardım istemi geciktirilmeksizin yerine getirilir. Acil durumlarda bu istek sonradan
yazılı şekle dönüştürülmek kaydıyla sözlü olarak yapılabilir.
1) Vali tarafından askeri birliklerden yardım istenmesi halinde; muhtemel olaylar için istenen askeri
kuvvet, valinin görüşü alınarak olaylara hızla el koymaya uygun yerde, cereyan eden olaylar için ise
olay yerinde hazır bulundurulur. 2) (Değişik cümle: 17/06/2003 - 4897 S.K./1. md.) Olayların niteliğine
göre istenen askeri kuvvetin çapı, vali ile koordine edilerek askeri birliğin komutanı tarafından, görevde
kalış süresi, askeri birliğin komutanı ile koordine edilerek vali tarafından belirlenir. 3) Askeri kuvvetin
müstakilen görevlendirilmesi durumunda; verilen görev askeri kuvvet tarafından kendi komutanının
sorumluluğu altında ve onun emir ve talimatlarına göre Türk Silahlı Kuvvetleri İç Hizmet Kanununda
belirtilen yetkiler ile kolluk kuvvetlerinin genel güvenliği sağlamada sahip olduğu yetkiler kullanılarak
yerine getirilir. 4) Güvenlik kuvvetleri ile yardıma gelen askeri kuvvet arasında işbirliği ve koordinasyon,
yardıma gelen askeri birliğin komutanının da görüşü alınarak vali tarafından tespit edilir. 5) Ancak, bu
askeri birliğin belirli görevleri jandarma ya da polis ile birlikte yapması halinde komuta, sevk ve idare
askeri birliklerin en kıdemli komutanı tarafından üstlenilir. 6) Birden fazla ili içine alan olaylarda ilgili
valilerin isteği üzerine aynı veya farklı askeri birlik komutanlarından kuvvet tahsis edilmesi durumunda
iller veya kuvvetler arasında işbirliği, koordinasyon, kuvvet kaydırması, emir komuta ilişkileri ve gerekli
görülen diğer hususlar yukarıda belirtilen hükümler çerçevesinde Genelkurmay Başkanlığı ile İçişleri
Bakanlığı tarafından belirlenecek esaslara göre yürütülür. 7) Bu esasların uygulanmasında, işbirliği ve
koordinasyon sağlamak amacıyla gerekli görülen hallerde İçişleri Bakanı ilgili valilerden birini geçici
olarak görevlendirir. 8) Olayların sınır illerinde veya bu illere mücavir bölgelerde cereyan etmesi ve
eylemcilerin eylemlerini müteakip komşu ülke topraklarına sığındıklarının tespit edilmesi durumunda
valinin talebi üzerine ilgili komutan eylemcileri ele geçirmek veya tesirsiz hale getirmek maksadı ile,
her defasında Genelkurmay Başkanlığı kanalı ile Hükümetin müsaadesi tahtında, ihtiyaca göre kara,
hava, deniz kuvvetleri ve Jandarma Genel Komutanlığı unsurları ile komşu ülkelerin mutabakatı
alınmak suretiyle mahdut hedefli sınır ötesi harekat planlayıp icra edebilir. 9) Bu fıkra uyarınca
görevlendirilen askeri birlik mensupları hakkında bu görevlerin ifası sırasında işledikleri suçlardan
dolayı tabi oldukları kanun hükümlerine göre işlem yapılır. 10) Yukarıda belirtilen hususlar nedeniyle
doğan acil ve zaruri ihtiyaçları karşılamak amacıyla yapılacak harcamalar Bakanlar Kurulunca uygun
görülecek fonlardan yapılacak aktarmalar ve İçişleri Bakanlığı bütçesine konulan ödenekten yapılır. 11)
Her yıl İçişleri Bakanlığı bütçesine aktarılacak olan paraların illere dağıtımı ve kullanımı ile ilgili esaslar
İçişleri Bakanlığınca belirlenir. 12) Bu madde uyarınca kuruluş ve kişilerden sağlanan ve satın alınan
malzeme, araç ve gereçlerin satın alma, kira ve kullanım bedelleri ile işçi ücretleri ve benzeri giderler
için ödeme emri beklenmez. İçişleri Bakanı veya valinin onayı yeterli sayılır. 13) Bu harcamalar 2886
sayılı Devlet İhale Kanunu, (...) hükümlerine tabi değildir. Ödemeler usul ve esasları Maliye
Bakanlığının görüşü alınarak İçişleri Bakanlığınca yürürlüğe konulacak bir yönetmelikle düzenlenir.
E) Devlete, özel idareye, belediye ve köylere ait olan veya bunlara bağlı bulunan veya bunların
gözetim ve denetimi altında iş gören daire ve müesseselerle diğer bütün gerçek ve tüzelkişiler
tarafından işletilen mali, ticari, sınai ve iktisadi müesseseler, işletmeler, ambarlar, depolar ve sair
uzman, fen adamı, teknisyen, işçi gibi personel bulunduran yerler Devlet ve memleket emniyet ve
asayişi ve iş hayatının düzenlenmesi bakımından valinin gözetim ve denetimi altındadırlar.
Buralarda bulunan ve çalışanların kimlik ve nitelikleri hakkında valiler bu yerlerden bilgi istiyebilirler.
İstenilen bilgiler hemen verilir.
F) Valiler, halkın askerlik muameleleri hakkındaki müracaat ve şikayetlerini kabul ederler. Askerlik
şubelerine ve dairelerine yazarlar. Cevabı kafi görmedikleri takdirde askerlik şubelerinin bağlı
bulunduğu bölge, tümen veya korkomutanlıklarına ve Milli Savunma Bakanlığına müracaat ederler. Bu
makamlar tarafından lazımgelen soruşturma yapılarak kanuni gereği ifa edilir ve sonucundan valilere
bilgi verilir.
Madde 12 - Valiler, Devlet genel ve özel hukuku hükümlerine ve ikamet, seyahat, konsolosluk,
ticaret ve seyrisefain mukavelelerine göre yabancıların hukuki durumlarını ve deniz, kara ve hava
ticaretlerini ilgilendiren işlerde konsolosluklarla muhabere ve bunların müracaat ve ziyaretlerini kabul
ederler.
III - VALİLERİN TEFTİŞ VE DENETLEME YETKİLERİ
Madde 13 - Vali, (Dördüncü maddenin son fıkrasında belirtilen adli ve askeri daireler hariç)
Bakanlıklar ve tüzelkişiliği haiz genel müdürlüklerin ile teşkilatında çalışan bütün memur ve
müstahdemlerinin en büyük amiridir.
Bu sıfatla :
A) Memur ve müstahdemlerin çalışmalarına nezaret eder.
B) Teşkilatın işlemesini denetler.
C) (Değişik bent: 12/05/1964 - 469/1 md.) Memurin Kanunundaki usulüne göre savunmasını
aldıktan sonra uyarma, kınama ve beş günlüğe kadar aylıktan kesme cezaları vererek uygular. Daha
ağır disiplin cezaları verilmesi için özel kanunu hükümlerine göre teklif ve taleplerde bulunabilir.
Yetkili disiplin mercileri valinin teklif ve talebini inceleyerek bir karara bağlamaya mecburdur.
Valilerce re'sen verilen cezalar, kesindir. Bu cezalar tebliğ tarihinden itibaren sicile geçer.
Ç) Tayinleri merkeze ait il memurlarının yıllık mezuniyetleri valiliğin iş'arı üzerine mensup oldukları
Bakanlık veya tüzelkişiliği haiz genel müdürlükçe verilir. Bu memurlara acele hallerde valilerce 15 güne
kadar mezuniyet verilir ve ilgili makamlara bildirilir.
D) Valiler, emir ve denetimi altında bulunan teşkilatın aldığı kararla yaptığı muamelelerden şikayet
edenlerin müracaatlarını tetkik eder; memurun haksız veya kanunsuz muamelelerini görürse hakkında
kanuni muameleye başvurur.
İnceleme neticesinde vardığı sonuca göre alacağı kararı derhal tatbik ettirir ve ilgiliye bildirir.
Madde 14 - Memurlar hakkındaki ihbar ve şikayetler garaz veya mücerret hakaret için uydurma ve
bir suç isnadı suretiyle yapıldığı ve tahkikatın tabi olduğu kanuni muamele mucibince neticesi de sabit
olmadığı takdirde vali, Ceza Muhakemeleri Usulü Kanununun 148 inci maddesine göre isnatta
bulunanlar hakkında amme davasının açılmasını mahalli Cumhuriyet savcılığından istiyebilir.
Madde 15 - Valiler, birkaç il'e şamil memuriyetlerin kendi illerindeki işlerini de gözetim ve denetimine
yetkilidirler.
Madde 16 - Valiler, denetlemeleri sırasında iş başında kalmalarında mahzur gördükleri bütün
memur ve müstahdemlere sorumluluğu altında işten elçektirilebilirler ve hizmetin aksamaması için
gereken tedbirleri aldırırlar. Bu takdirde işi gerekçesiyle ait olduğu makama derhal bildirirler.
Madde 17 - Valiler, il içinde, denetim ve teftişleri altında bulunmıyan bütün daire ve müesseselerde
vukubulduğunu öğrendikleri yolsuzlukları ilgili makamlara bildirirler. İlgili makamlar lazımgelen
incelemeyi yaparak kanuni gereğini ifa eder ve sonucundan valiye bilgi verirler.
Madde 18 - Valiler, vali muavini ile kaymakamların, il idare şube başkanlarının ve il ve bölge
muhakemat müdürlerinin, genel ve özel kolluk amirlerinin birinci derecede, diğer memurların ikinci
derecede sicil amiridirler.
Madde 19 - Valiler, genel ve özel kolluk mensuplarının mülki ödevlerine dokunan ve disiplin cezası
uygulanmasını gerektiren hallerini görür ve öğrenirlerse 14 üncü maddenin (C) fıkrasındaki cezaları
re'sen uygulıyacakları gibi gerekirse özel kanunlarında yazılı diğer disiplin cezalarının uygulanmasını
da illerindeki genel ve özel kolluk kuvvetleri amirlerine emrederler. Kolluk amirleri özel kanun ve
tüzüklerine göre gerekli disiplin cezasını uygulıyarak valiye bilgi verirler.
Madde 20 - Valiler, gereken hallerde il mensuplarına takdirname verirler. Tayinleri merkeze ait
olanlar hakkındaki takdir ve tecziye muamelelerini ilgili makamlara bildirirler.
IV - VALİ İLE İL İDARE ŞUBE BAŞKANLARININ MÜNASEBETLERİ
Madde 21 - İl idare şube başkanları kendi şubelerine taallük eden işlerin yürütülmesinden ve
şubeleri memur ve müstahdemlerinin kanun, tüzük, yönetmelik ve Hükümet kararlariyle belirtilen ödev
ve görevlerinin sürat ve intizamla yapılmasından valiye karşı sorumludurlar.
İl idare şube başkanlarının her biri kanun, tüzük, yönetmelik ve Hükümet kararlarının verdiği ödev
ve görevleri ve valinin emirlerini yürüterek aldıkları işler üzerinde gereken incelemeleri yaparak bilgi ve
düşüncelerini zamanında bildirmek ve valinin istediği her türlü malümatı vermekle ödevlidirler.
Madde 22 - İl idare şube başkanları ve kaymakamlar, kanun, tüzük, yönetmelik, Hükümet kararları
ve emirlerini uygulama sırasında istizana muhtaç gördükleri cihetleri validen sorarlar, vali o meseleyi
ait olduğu şube başkaniyle görüşüp inceledikten sonra bir sonuca varamadığı takdirde keyfiyeti
merciinden sorar ve alacağı cevaba göre gereğini yapar.
Madde 23 - İl idare şube başkanları ve kaymakamlar vali tarafından re'sen verilen emirlerin kanun,
tüzük, yönetmelik ve Hükümet Kararlarına uygun olmadığı içtihadında bulundukları takdirde keyfiyeti
valiye yazarlar. Vali, emrin mevzuata uygun bulunduğunda israr ederse yazılı olarak emir verir ve aynı
zamanda işi ilgili mercie yazar. Cevap gelinceye kadar valinin verdiği emir kendi sorumluluğu altında
uygulanır.
Madde 24 - Vali, yılda dört defadan az olmamak üzere lüzum gördüğü zamanlarda idarede birliğin
sağlanması, işlerin gözden geçirilerek düzenleştirilmesi, teşkilatın ahenkli çalışması için gereken
tedbirlerin alınmasını görüşmek ve kararlaştırmak amaciyle idare şube başkanlarını heyet halinde
toplar. Bu toplantıda alınan kararların yürütülmesi bütün idare şubeleri için mecburidir.
Bu görüşmelerde istihsalin artırılması, ticaret ve ulaştırma işlerinin kolaylaştırılması ve geliştirilmesi,
çiftçinin kalkındırılması, umumi refahın sağlanması gibi konular üzerinde gerekli tedbirler planlaştırılır.
Bu toplantılara kaymakamlar ve belediye ve ticaret ve ziraat odası başkanlariyle diğer memur ve
ilgililer çağrılabilir.
Madde 25 - Valiler, ilin yönetim, ekonomi, sağlık ve sosyal yardım, kültür ve bayındırlık işleriyle ilgili
hizmetlerin ahenkli olarak yürütülmesi için alınması gereken en uygun tedbirler görüşülmek üzere
kaymakamları yılda bir defa toplantıya çağırır.
İşler, önemlerine ve eldeki imkanlara göre sıralanarak programlanır ve ilçeye düşen vazifeler ayrılır
ve bir yıl önceki programın uygulama neticeleri gözden geçirilir.
V - DEVİR VE TEFTİŞ
Madde 26 - Valiler, her yıl münasip gördükleri zamanlarda ilin bütün ilçe ve bucaklarını ve sırasiyle
programa alınan köylerini ve il içindeki teşkilatı teftiş ederler. Halkın dilek ve ihtiyaçlarını yerli yerinde
gözden geçirerek gereğini yaparlar.
İlin idari, mali, ekonomik, kültürel, sağlık ve sosyal durumu ve Hükümetçe alınmış bulunan karar ve
tedbirlerin sonuçları ve bunların halk üzerindeki etkileri hakkında yıl sonunda veya lüzum gördükleri
sair zamanlarda ilgili Bakanlıklara rapor verirler.
BÖLÜM III: İLÇE İDARESİ VE TEŞKİLATI
Madde 27 - İlçe genel idaresinin başı ve mercii kaymakamdır.
Kaymakam, ilçede Hükümetin temsilcisidir. İlçenin genel idaresinden kaymakam sorumludur.
Bakanlıkların kuruluş kanunlarına göre ilçede lüzumu kadar teşkilatı bulunur. Bu teşkilat (Dördüncü
maddenin son fıkrasında belirtilen adli ve askeri teşkilat hariç) kaymakamın emri altındadır .
Madde 28 - İlçedeki genel idare teşkilatının başında bulunanlar ilçe idare şube başkanlarıdır.
Bunların emri altında çalışanlar ilçenin ikinci derecede memurlarıdır.
I - İLÇE MEMURLARININ TAYİN USULÜ
Madde 29 - Kaymakamlar, İçişleri Bakanlığı Müdürler Encümeninin intihabı ve Bakanın tasvibi
üzerine müşterek karar ve Cumhurbaşkanının tasdikıyla tayin olunur.
(Ek fıkra: 26/03/2002 - 4748 S.K../1. md.) Kaymakamlığa sadece mülki idare amirliği hizmetleri
sınıfından olanlar vekalet edebilir.
Madde 30 - Sekizinci maddenin (A) fıkrası haricinde kalan ilçe idare şube başkanları il idare şube
başkanlarının inhası üzerine valilerce tayin ve aynı usule göre nakil ve tahvil edilirler. İlçenin sekizinci
maddenin (B) fıkrası dışında kalan memurları ilçe idare şube başkanlarının inhası üzerine
kaymakamlarca tayin ve memuriyetleri valilerce tasdik ve aynı usule göre nakil ve tahvil olunurlar.
II - KAYMAKAMLARIN HUKUKİ DURUMLARI, GÖREV VE YETKİLERİ
Madde 31 - A) Kaymakam, kanun, tüzük yönetmelik ve Hükümet kararlarının neşir ve ilanını,
uygulanmasını sağlar ve bunların verdiği yetkileri kullanır ve ödevleri yerine getirir. Kaymakam, valinin
talimat ve emirlerini yürütmekle ödevlidir;
B) Valiler, ilçeye ait bütün işleri doğrudan doğruya kaymakama yazarlar. Kaymakamlar da ilçenin
işleri hakkında bağlı bulundukları valilerle muhaberede bulunurlar. Ancak olağanüstü hallerde
kaymakamlar İçişleri Bakanlığı ve diğer Bakanlıklarla muhabere edebilirler ve bu muhaberelerden
valiye bilgi verirler;
C) Kanun, tüzük, yönetmelik ve Hükümet kararları ve bunlara dayanılarak valiler tarafından
verilecek talimat ve emirler ilçe idare, şube başkanlarına kaymakamlar yolu ile tebliğ olunur;
Ç) Kaymakamlar, dördüncü maddenin son fıkrasında belirtilen daire ve müesseseler dışında kalan
bütün Devlet daire ve müessese ve işletmelerini ve özel işyerlerini, özel idare, belediye ve köy
idareleriyle bunlara bağlı tekmil müesseseleri denetler ve teftiş ederler. Bu teftiş ve denetlemeyi bizzat
veya idare şube başkanları veya validen talep edeceği Bakanlık veya tüzelkişiliği haiz genel müdürlük
müfettişleri vasıtasiyle ortaokul veya bu dereceli öğretim müesseselerini de bizzat veya ilgili
müfettişleri marifetiyle denetler;
D) Kaymakam, denetlemesi sırasında iş başında kalmalarında mahzur gördüğü ilçe idare şube
başkanlarını valinin muvafakatiyle, diğer memur ve müstahdemleri re'sen sorumluluğu altında işten el
çektirebilir.
E) Kaymakam, ilçenin her yönden genel idare ve genel gidişini düzenlemek ve denetlemekten
sorumludur;
F) Kaymakam, ilçede teşkilatı ve görevli memuru bulunmıyan işlerin yürütülmesini, bu işlerin
görülmesiyle yakın ilgisi bulunan herhangi bir idare veya daire başkanlığından isteyebilir. Bu suretle
verilen işlerin yapılması mecburidir;
G) Kaymakam, ilçedeki idare, daire ve müesseselerde çalışan uzman veya fen kollarına dahil
memur ve müstahdemlerden ilçenin genel ve mahalli hizmetlerine ilişkin işlerin görülmesini asli
vazifelerine halel getirmemek şartiyle valiliğe teklif suretiyle istiyebilir. Valilikten alınacak emir üzerine
bu memurlar verilen işleri yapmakla ödevlidirler;
H) Kaymakam, ilçe memurlarının çalışmalarını ve teşkilatın işlemesini gözetim ve denetimi altında
bulundurur;
I ) (Değişik bent: 12/05/1964 - 469/1 md.) Kaymakam, ilçenin idare şube başkanlariyle ikinci
derecedeki memurlarına, genel ve özel kolluk amir ve memurlarına Memurin Kanundaki usulüne göre
savunmasını aldıktan sonra uyarma, kınama cezaları verir ve uygular. Daha ağır disiplin cezaları
verilmesi için özel kanunu hükümlerine göre teklif ve talepte bulunabilir.
Kaymakamlarca re'sen verilen cezalar kesindir.
Bu cezalar tebliğ tarihinden itibaren sicile geçer.
Kaymakam, ilçe memurlarına takdirnamede verebilir.
J) Kaymakam, ilçe idare şube başkanlarına acele hallerde (8 güne kadar) ve tayini kendisine ait
memurlara, Memurlar Kanunundaki yıllık izin, süresine mahsup edilmek üzere bir aya kadar izin
verebilir. Tayinleri kaymakama ait olmıyan memur ve müstahdemlere izin verilmezden önce
kaymakamın mütalaası alınır;
K) Kaymakamlar, halkın askerlik muameleleri hakkındaki müracaat ve şikayetlerini kabul ederler.
Askerlik şubelerine ve dairelerine yazarlar. Cevabı kafi görmedikleri takdirde keyfiyeti valiye bildirirler;
L) Kaymakam, Cumhuriyet Bayramında ilçede yapılacak resmi törenlere başkanlık yapar ve
tebrikleri kabul eder.
Madde 32 - A) Kaymakam, ilçe sınırları içinde bulunan genel ve özel kolluk kuvvet ve teşkilatının
amiridir;
B) Suç işlenmesini önlemek, kamu düzen ve güvenini korumak için gereken tedbirleri alır. Bu
maksatla Devletin genel ve özel kolluk kuvvetlerini istihdam eder. Kanun, tüzük, yönetmelik ve
Hükümet kararları hükümlerinin yürütülmesi için emirler verir. Bu teşkilat amir ve memurları kaymakam
tarafından verilen emirleri derhal yerine getirmekle ödevlidir;
C) Kaymakam, memleketin sınır ve kıyı emniyetiyle ilgili bütün işleri yürürlükte bulunan hükümlere
göre sağlar ve yürütür;
Ç) İlçe sınırları içinde huzur ve güvenliğin, kişi dokunulmazlığının tasarrufa mütaallik emniyetin,
kamu esenliğinin sağlanması ve önleyici kolluk yetkisi kaymakamın ödev ve görevlerindendir. Bunları
sağlamak için kaymakam gereken karar ve tedbirleri alır;
Bu hususta alınan ve ilan edilen karar ve tedbirlere uymıyanlar hakkında 66 ncı madde hükmü
uygulanır;
D) Kaymakam, valinin tasvibiyle ilçe genel ve özel kolluk kuvvetleri mensuplarının geçici veya
sürekli olarak yerlerini değiştirebilir;
E) (Değişik bent: 19/02/1980 - 2261/3 md.) Kaymakam, ilçe çevresinde çıkabilecek olayların
emrindeki kolluk kuvvetleriyle önlenmesine olanak bulunmayacağı kanısına varır veya ilçe içindeki
kolluk kuvetleriyle önlenemeyecek olağanüstü ve ani olaylar karşısında kalırsa hemen valiye bilgi
vererek yardım ister ve en yakın askeri (Kara, Deniz ve Hava) komutanlara da haber verir;
Yardıma gelen askeri kuvvet bu kanunun 11/D maddesi uyarınca kendisine verilecek görevi yerine
getirir.
F) Devlete, Özel İdareye, belediye ve kÖylere ait olan ve bunlara bağlı bulunan yahut bunların
gözetim ve denetimi altında iş gören daire ve müesseselerle diğer bütün gerçek ve tüzelkişiler
tarafından işletilen mali, ticari, sınai ve iktisadi müesseseler, işletmeler, ambarlar, depolar ve sair
uzman, fen adamı, teknisyen ve işçi gibi personel bulunduran ve barındıran yerler Devlet ve memleket
emniyet ve asayişi ve iş hayatının düzenlenmesi bakımından kaymakamın gözetim ve denetimi
altındadır.
Buralarda bulunan veya çalışanların kimlik ve nitelikleri hakkında kaymakamlar bu yerlerden bilgi
istiyebilir, istenilen bilgiler hemen verilir.
Madde 33 - A) (Mülga fıkra: 14/07/2004 - 5219 S.K./5.mad) *1*
B) Kaymakam, ceza ve tevkifevlerinin muhafazasını ve Cumhuriyet savcısı ile birlikte hükümlü ve
tutukluların sağlık şartlarını gözetim ve denetimi altında bulundurur.
C) (Mülga fıkra: 14/07/2004 - 5219 S.K./5.mad) *1*
Madde 34 - Kaymakamlar, ilçe idare şube başkanlarının genel, özel ve kolluk amirlerinin birinci
derecede, diğer memurların ikinci derecede sicil amiridirler.
Madde 35 - İlçe çevresindeki belediyelerin başkanlariyle köy muhtarları, üst makamlara kendi
idarelerinin iş ve ihtiyaçlariyle ilgili yazışmalarını kaymakamlık vasıtasiyle yaparlar.
III - DEVİR VE TEFTİŞ
Madde 36 - Kaymakam, her yıl ilçenin bütün bucaklariyle köylerinin en az yarısını ve ilçe içindeki
teşkilatı teftiş eder.
Halkın dilek ve ihtiyaçlarını yerli yerinde gözden geçirir ve gereğini yapar.
Devir ve teftişe çıkacağı zaman valiyi haberdar eder. Devir ve teftiş sonucunu bir raporla valiye
bildirir.
IV - KAYMAKAMIN İLÇE İDARE ŞUBE BAŞKANLARİYLE MÜNASEBETLERİ
Madde 37 - İlçe idare şube başkanları, kendi şubelerine taallük eden kanun, tüzük, yönetmelik ve
Hükümet kararlariyle kendi dairelerine tevdi edilmiş olan görevlerin sürat ve intizam dahilinde
görülmesinden doğrudan doğruya kaymakama karşı sorumludur.
İlçe idare şube başkanları, kaymakam tarafından verilen emirleri yerine getirmek ve tevdi edilen işler
hakkında gereken tetkikleri yaparak mütalaalarını zamanın da bildirmek ve istenilen her türlü malümatı
vermekle mükelleftirler.
Madde 38 - İdare şube başkanları kaymakam tarafından re'sen verilen emrin kanun, tüzük,
yönetmelik ve Hükümet kararlarına uygun olmadığı içtihadında bulunurlarsa keyfiyeti kaymakama
yazarlar. Kaymakam, işin mevzuata uygun bulunduğunda ısrar ederse yazılı olarak emir verir ve aynı
zamanda keyfiyeti valiye de bildirir. Cevap gelinceye kadar kaymakamın emri sorumluluğu altında
uygulanır.
Madde 39 - Kaymakam, ilçede kanun, tüzük, yönetmelik ve Hükümet kararlarının uygulanmasından
doğan şikayetleri dinler, gerekli tedbirleri alır ve emirleri verir.
Madde 40 - Kaymakam, lüzum gördüğü zamanlarda ilçe idare şube başkanlariyle diğer memurları
ve belediye ve ticaret ve ziraat odaları başkanlarını çeşitli işler ve kanunların tatbikatı üzerinde
görüşmek üzere heyet halinde toplar. Toplantılar için yapılan çağrıya gelmemek vazifeden kaçınma
sayılır. Toplantıda alınan kararlar valiye bildirilir.
BÖLÜM : IV
I - BUCAK İDARE VE TEŞKİLATI
Madde 41 - Bucak; coğrafya, ekonomi, güvenlik ve mahalli hizmet bakımlarından aralarında
münasebet bulunan kasaba ve köylerden meydana gelen bir idare bölümüdür.
Madde 42 - Bucak müdürü, bucakta en büyük Hükümet memuru ve temsilcisidir.
Bu sıfatla;
A) Bucağın genel idaresinden sorumludur;
B) Kanun, tüzük, yönetmelik ve Hükümet kararlarının yayınlanmasını ve uygulanmasını sağlar.
Bunların kendisine verdiği yetkileri kullanır ve ödevleri yerine getirir;
C) Kaymakamlar, bucağa ait bütün işleri doğrudan doğruya bucak müdürüne yazarlar. Bucak
müdürleri bucağın bütün işleri hakkında bağlı bulundukları kaymakamlıklarla muhabere ederler;
Ç) Kanun, tüzük, yönetmelik ve Hükümet kararları ve bunlarla ilgili olarak verilecek emirler, bucak
teşkilatına dahil dairelere bucak müdürleri vasıtasiyle tebliğ olunur;
D) Dördüncü maddenin son fıkrasında belirtilen adli ve askeri teşkilat dışında kalan bucak
teşkilatına dahil daire ve müesseseler, belediye ve köy idareleri bucak müdürünün gözetim ve teftişi
altındadır;
E) (Değişik bent: 12/05/1964 - 469/1 md.) Müdür,4 üncü maddenin son fıkrasında belirtilen adli ve
askeri teşkilat dışında kalan, gözetim ve teftişi altında bulunan bucak teşkilatına dahil daire ve
müesseselerin amir ve memurları ile genel ve özel kolluk amir ve memurlarına Memurin Kanunundaki
usulüne göre savunmalarını aldıktan sonra uyarma cezası verir ve uygular. Bu ceza kesindir ve tebliğ
tarihinden itibaren sicile geçer. Daha ağır disiplin cezaları ile takdirname verilmesini gerektiren hallerde
vali ve kaymakama tekliflerde bulunur.
F) Cumhuriyet Bayramlarında bucakta yapılacak törene başkanlık yapar ve ziyaretleri kabul eyler.
Madde 43 - Bucağın güven ve düzeninin korunmasından bucak müdürü sorumludur. Suç
işlenmesini önlemek için gereken tedbirleri alır ve uygular. Genel ve özel kolluk kuvvetleri bucak
müdürünün emri altındadır. Bunlar müdürden aldıkları emri yerine getirmeye mecburdurlar.
Madde 44 - Bucak müdürü, su baskını, kıtlık, yangın deprem gibi afetlerde keyfiyeti kaymakama
bildirmekle beraber hal ve vaziyetin icabettirdiği bütün tedbirleri alır ve uygular. Silahlı ayaklanma,
kanun ve tüzüklerin ve bunlara müstenit emirlerin yürütülmesine karşı koymak gibi hallerde, kişi ve
mülk güven ve düzenini bozan sair beklenilmiyen olaylar karşısında kalındığı takdirde bucak müdürü
lüzumlu tedbirleri almak ve kolluk kuvvetlerini harekete getirmekle beraber kaymakamı haberdar eder
ve yardım ister. Bu gibi olağanüstü hallerde kaymakam ile muhabere mümkün olmadığı takdirde en
yakın idare üstüne keyfiyeti bildirir ve valiliğin haberdar edilmesini ister.
Madde 45 - Bucak müdürü, bucak sınırları dahilinde vukuuna muttali olduğu suçları Cumhuriyet
savcılarına derhal haber vermekle beraber bunlardan önemli gördükleri hakkında Cumhuriyet savcıları
el koyuncaya kadar kolluk amirlerinin Ceza Muhakemeleri Usulü Kanununda yazılı yetkilerini kullanır
ve bu bapta düzenlenecek evrakı Cumhuriyet savcılığına gönderir.
Bucak müdürleri, bu görevleri yaparken işledikleri suçlardan Ceza Muhakemeleri Usulü Kanununun
154 üncü maddesi gereğince Yargıçlar Kanununa tevfikan kolluk amirlerinin tabi oldukları tahkik ve
muhakeme usulüne tabidirler.
Madde 46 - Bucak müdürü, her yıl bucağın bütün köy ve kasabalarını en az birer kere dolaşarak
halkın müracaat ve şikayetlerini dinler ve yetkileri içindeki işleri yapar ve yapamadıklarını kaymakama
bildirir.
II- BUCAK MÜDÜR VE MEMURLARININ TAYİN ŞEKİLLERİ VE İSTİHDAM USULLERİ
Madde 47 - (Değişik madde: 09/07/1953 - 6125/1 md.)
Nahiye müdürleri İçişleri Vekaletince 8 inci maddenin B fıkrasına göre valilikler emrine tayin
olunurlar.
Madde 48 - İlk defa bucak müdürü olabilmek için:
A) En az lise veya bu dereceli okul mezunu olmak;
B) Bilfiil askerlik hizmetini bitirmiş ve yaşı 30 u geçmemiş olmak;
C) Vücutça sağlam olmakla beraber memleketin her ikliminde vazife görmeye ve her vasıta ile
dolaşmaya kabiliyetli oldukları hastaneler sağlık kurullarınca tasdik edilmiş bulunmak lazımdır.
Madde 49 - (Değişik madde: 09/07/1953 - 6125/2 md.)
Yukarıdaki maddede yazılı vasıfları ve Memurlar Kanununun tesbit ettiği diğer şartları haiz olanlar
İçişleri Vekaletince nahiye müdürlüğü adaylığına tayin olunarak Vekaletin merkez ve vilayetler
teşkilatında 6 ay süre ile istihdam olunurlar. Bu süre sonunda nahiye müdürlüğü için lüzumlu vasıflar
bakımından kifayetleri Vekillik veya valiler tarafından tasdik edilenler İçişleri Vekaleti Meslek Kursuna
iştirak ettirilir. Bu kursu da başarı ile bitirenler 47 nci maddeye göre asaleten nahiye müdürlüklerine
tayin edilirler.
Kurs süresi bir yıldır. Gerek adaylık devresinde kifayeti tasdik edilmiyenler, gerek adaylığını bitirip de
kursta başarı gösteremiyenler nahiye müdürlüğüne tayin edilmiyerek vazifelerine son verilir.
Madde 50 - Bucak müdürlüğü 25, 30, 35, 40, 50, 60 lira aylıklı olmak üzere altı sınıftır.
Madde 51 - Bucaklarda, Bakanlıklar tarafından ihtiyaca göre valilikler emrine gönderilen gezici ve
sabit doktor, veteriner, tarım memuru (en az sanat enstitüsü veya yapı usta okulu mezunu teknisiyen)
fen memuru, sağlık memuru, ebe ve tapu ve nüfus katibi ile özel kanunlarında gösterilecek diğer
teşkilat bulunur.
III- BUCAK MECLİSLERİ VE BUCAK KOMİSYONLARI
Madde 52 - Bucak sınırları içindeki köy ve kasabaların mahalli mahiyette müşterek ihtiyaçlarını
düzenlemek, kanun ve tüzüklerle kendilerine verilen vazifeleri görmek üzere bucak müdürünün
başkanlığında bir bucak meclisi ve bir bucak komisyonu bulunur.
Bucak meclisleri, bucağa bağlı belediye meclisleri ve köy ihtiyar kurulları tarafından kendi
aralarından veya kendi köy ve kasabaları halkından olmak üzere hariçten seçecekleri birer üyeden
teşekkül eder.
Bucağın sabit veya gezici doktoru, "doktoru olmıyan yerlerde" sağlık memurları, veterineri, ziraat
muallimi, sabit ve gezici başöğretmenleri meclisin tabii üyeleridirler.
Vali ve kaymakamlar, il ve ilçe merkez bucağının meclis ve komisyonlarına başkanlık edecekleri gibi
ilçeye bağlı bucakların meclis ve komisyonlarına da lüzum gördükleri hallerde başkanlık edebilirler.
Bu meclis ve komisyonların başkanlık ve üyelikleri fahridir.
Kasaba ve köy adedi 12 den aşağı olursa meclise seçilen üye adedi 12 den az olmamak üzere
kasaba ve köylerce eşit sayıda üye seçilir.
Meclise seçilen üyelerin görevleri dört yıl sürer, yeniden seçilmeleri caizdir. Meclisin müzakere usulü
İçişleri Bakanlığınca yönetmelikle tesbit edilir.
Madde 53 - Bucak meclisi yılda bir defa Ekim ayının başında toplanır. Toplantı süresini meclis
belirtir.
Madde 54 - Bucak meclisi, bir yıl süre ile kendi üyeleri arasından dört üyeden müteşekkil bir bucak
komisyonu seçer. Bu komisyonun başkanı bucak müdürüdür. Bucak komisyonu, en az ayda bir kere
toplanarak bucak meclisinin toplantı halinde olmadığı zamanlarda meclis görevini yapar.
Madde 55 - Fen ve ihtisaslarından faydalanmak üzere bucak meclislerinin karar ve isteği üzerine
gönderilecek Devlet, özel idare memurlarının her türlü masrafları Devlet veya özel idare bütçesinden
ödenir.
Madde 56 - Bucak çevresindeki bütün köylerle belediyeler kendi aralarında içme suları, sulama, yol
ve telefon şebekeleriyle tarım alet ve makineleri tedarik, tesis ve işletmeleri gibi mahalli mahiyetteki
müşterek işler için bucak meclislerinin gösterecekleri lüzum üzerine Köy Kanununun 47, 48 ve
Belediye Kanununun 133 üncü maddelerine göre birlik kurarlarsa bucak meclis ve komisyonu bu
birliğin karar ve murakabe heyetleri, bucak müdürleri de icra vasıtası görevini yaparlar.
Bu suretle birliğin kuruluşu valinin tasdikıyla tamamlanır.
BÖLÜM V: İL VE İLÇE İDARE KURULLARI
Madde 57 - İl idare kurulu, valinin başkanlığı altında hukuk işleri müdürü, defterdar, milli eğitim,
bayındırlık, sağlık ve sosyal yardım, tarım ve veterner müdürlerinden teşekkül eder.
Vali, idare kuruluna başkanlık etmek üzere vali muavinini görevlendirebilir.
Madde 58 - İlçe idare kurulu, kaymakamın başkanlığı altında tahrirat katibi, malmüdürü, Hükümet
hekimi, milli eğitim memuriyle tarım memuru ve veterinerden teşekkül eder.
Madde 59 - Gerek il gerek ilçe idare kurullarından kuruma dahil olmıyan idare şubelerinin
başkanları kendi idarelerine ait idari ve istişari işlerin görüşülmesinde üye sıfatiyle çağrılarak o iş
hakkkında gerekli izahatı verir ve oya katılırlar.
Madde 60 - İdare kurulları, idari, istişari ve kazai olmak üzere türlü karar alırlar. İdare kurullarının
idari yetkileri kanun ve tüzüklerle kendilerine verilen vazifelerdir.
Madde 61 - İdare kurullarının kazai, idari ve istişari görüşmeleri mürettep üyenin yarısından bir
fazlası hazır olmadıkça yapılamaz.
Oyların eşitliği halinde başkanın bulunduğu taraf çokluk sayılır.
İdare kurulu üyelerinden teşkilat noksanı veya tayin edilmemek ve vekili bulunmamak gibi
sebeplerle bir veya ikisi noksan olursa bunlar mürettep üye ve belli heyet nisabında hesaba katılmaz.
Madde 62 - İl idare kurulları, il idare şubelerinin, kaymakamların ve ilçe idare şubeleriyle bucak
müdürlerinin, bucak meclis ve komisyonlarının, köy muhtarlarının ve köy ihtiyar kurullarının
yürütülmesi gerekli kararları aleyhine menfaati haleldar olanlar tarafından bu kararların esas, maksat,
yetki ve şekil itibariyle kanun ve tüzüğe muhalefetlerinden dolayı açılan iptal davalarına birinci
derecede bakarlar.
Bu davalar, kararların hak veya menfaati haleldar olanlara tebliğ veya bunların icraya ıttılaı
tarihinden itibaren 91 gün içinde açılmalıdır.
Bu davalar Danıştay Muhakeme Usulüne tabidir. Bu kabil iptal davaları birinci derecede Danıştayda
açılamaz. Merci tecavüzü ile Danıştaya dava açıldığı takdirde dava evrakı vasifesizlik kararı ile ilgili il
idare kuruluna tevdi olunur.
Bu madde özel kanunlarla il ve ilçe idare kurullarına verilen diğer kazai işlerdeki yetkilerine halel
vermez.
Madde 63 - İl idare kurullarının idari kaza işlerinde hukuk işleri müdürleri kanun sözcüsü vazifesini
görürler.
Madde 64 - İdare kurullarının kazai vazife görmek üzere toplantılarında idari davaya esas olan
kararı vermiş bulunan idare amiri üye sıfatiyle bulunamaz ve oya katılamaz.
Madde 65 - İlçe idare kurulları kararları aleyhine il idare kurullarına, il idare kurullarının gerek birinci
ve gerek ikinci derecede verdikleri kararlar aleyhine Danıştayda ilgililer tarafından Danıştay Kanununa
göre itiraz olunabilir.
Askerlik Mükellefiyeti Kanununun 103 üncü maddesi hükmü mahfuzdur.
BÖLÜM VI: ÇEŞİTLİ HÜKÜMLER
Madde 66 - İl genel kurulu veya idare kurulları yahut en büyük mülkiye amirleri tarafından
kanunların verdiği yetkiye istinaden ittihaz ve usulen tebliğ veya ilan olunan karar ve tedbirlerin tatbik
ve icrasına muhalefet eden veya müşkülat gösterenler veya riayet etmiyenler hakkında hareketi ayrı
bir suç teşkil etmediği takdirde Türk Ceza Kanununun 526 ncı maddesi uygulanır.
Madde 67 - 30/06/1939 tarihli ve 3656 sayılı kanuna bağlı (1) sayılı cetvelin ek ve tadillerinin İçişleri
Bakanlığı kısmından, bağlı (1) sayılı cetveldeki kadrolar kaldırılmış, yerine bağlı (2) sayılı cetvelde
yazılı kadrolar ilave edilmiştir.
Madde 68 - 1426 sayılı Vilayet İdaresi Kanunu ile ek ve tadilleri ve bu kanuna aykırı bütün kanunlar
ve tüzükler hükümleri yürürlükten kaldırılmıştır.
Madde 69 - Bu Kanun 31 Temmuz 1949 tarihinde yürürlüğe girer.
Madde 70 - Bu Kanunu Bakanlar Kurulu yürütür.
Ek Madde 1 - (Ek madde: 29/08/1996 - 4178/2 md.)
Vali; sivil hava meydanları, limanlar ve sınır kapılarında, güvenliğin sağlanması, giriş-çıkışlarla ilgili
görev ve hizmetlerin düzenli ve etkili bir biçimde yürütülmesi, görevli kuruluşlar arasında işbirliği ve
koordinasyonun gerçekleştirilmesi için gerekli önlemleri almaya ve uygulamaya, kuruluşların
çalışmalarını denetlemeye yetkilidir. İçişleri Bakanlığının uygun göreceği bu yerlerde vali tarafından
mülki idare amiri görevlendirilir. Vali, yetkilerinin tamamını veya bir kısmını görevlendirdiği mülki idare
amirine devredebilir. Bu yerlerde hizmet veren kuruluşlar, görevli mülki idare amirine karşı sorumludur.
Görevlendirilen mülki idare amiri Kaçakçılığın Men ve Takibine Dair Kanun ile Gümrük Kanununun
arama ile ilgili hükümleri saklı kalmak üzere, genel güvenlik ve kamu düzeni bakımından gerekli
gördüğü hallerde, sivil hava meydanlarında, limanlarda ve sınır kapılarında, binaları, uçakları, gemileri
ve her türlü deniz ve kara taşıtlarını, giren çıkan yolcular ile buralarda görevli kamu kuruluşları ve özel
kuruluşlar personelinin üstlerini, araçlarını ve eşyalarını aratabilir. Aramanın kimler tarafından
yapılacağı kaydını da taşıyan arama emri yazılı olarak verilir. İvedi durumlarda sözlü olarak verilen
emir derhal yerine getirilir ve en kısa zamanda yazılı olarak teyit edilir. Kuruluşların birbirine araç,
gereç ve personel yardımı yapmasını isteyebilir. Personel hakkında değerlendirme raporu
düzenleyebilir, disiplin kovuşturması yaptırabilir ve gerekirse uyarma ve kınama cezası verebilir. Diğer
cezalar için öneride bulunabilir, mazeret izni verebilir, yıllık izin için görüş bildirir. Yazışmalara aracılık
yapar. Ancak kuruluşlar teknik konularda, istatistiki bilgileri içeren konularda va mali konularda kendi
kuruluşları ile doğrudan yazışma yaparlar. Bu kuruluşların üst makamları ile yapacakları yazışmalarda
da aynı yöntemler uygulanır. Zamanında önlem alınması amacıyla, Emniyet, jandarma, Jandarma ve
Kara Kuvvetleri Komutanlığı Sınır Birlikleri, Gümrük, Gümrük Muhafaza ve diğer kamu kuruluşları, elde
ettikleri bilgileri mülki idare amirlerine iletirler. Mülki idare amirinin görev, yetki ve sorumluluklarına
ilişkin uygulama düzeni, Maliye, Sağlık, Ulaştırma, Turizm bakanlıkları ile Gümrük Müsteşarlığının
bağlı olduğu bakanın görüşü alınmak suretiyle İçişleri Bakanlığınca hazırlanacak, Bakanlar Kurulu
tarafından yürürlüğe konulacak yönetmelikle düzenlenir.
Geçici Madde 1 - Bu Kanun hükümlerine göre kurulacak bucak teşkilatı her yıl bütçesine konacak
ödenek nispetinde ve Bakanlar Kurulunca münasip görülecek illerde peyderpey teşkil olunur. Her ilde
bu teşkilat yapılıncıya kadar halen yürürlükte olan kadrolar uygulanır.
Bucak meclis ve komisyonları, ancak teşkilatı böylece tamamlanan bucaklarda kurulur.
Geçici Madde 2 - Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihe kadar İçişleri kadrolarından, İçişleri
memurları meslek kursuna çağırılıp muvaffak olanlarla, halen müstahdem bucak müdürlerinden bu
kursa çağırılarak muvaffak olacaklar bu kanun hükümlerinden istifade ederler.
Geçici Madde 3 - Siyasal Bilgiler Okulu veya Hukuk Fakültesi mezunu olan mektupçulardan sicilleri
elverişli görülenleri, İçişleri Memurları Kanunundaki kurs kaydına tabi olmaksızın kaymakamlığa
naklen tayine İçişleri Bakanı yetkilidir.
Geçici Madde 4 - Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte Danıştay'da görülmekte olan idari davalar
evvelki hükümlere göre neticelendirilir.